Historia

Zespół kościoła parafialnego usytuowany jest w północnej części Jedwabnego. Kościół parafialny został wzniesiony w latach 1926 – 1935 w miejscu spalonego w 1915 roku drewnianego kościoła z 1738 roku. Projektantem kościoła był Feliks Michalski, autor m.in. kościołów w Strudze, Płudach, Piątnicy, Piekutach, Kaletniku. Podczas działań wojennych w 1944 roku budynek kościoła został częściowo zniszczony. W pobliżu kościoła (w kierunku północno zachodnim) przy ul. Poświętnej 2 usytuowana jest plebania. Neoklasycystyczna, wzniesiona została w 4 ćw. XIX wieku. Kościół obwiedziony jest murowanym ogrodzeniem.

Opis

Zespół kościoła parafialnego położony jest w północnej części Jedwabnego - kościół na działce o nr. ewidencyjnym 753, a plebania 740. Neobarokowy kościół usytuowany jest w północnej pierzei rynku, frontem zwrócony na południe. Otoczony jest ogrodzeniem, które wyznacza granice cmentarza przykościelnego mającego kształt nieregularnego wieloboku. Wzniesione jest ono z murowanych słupków osadzonych na fundamencie i ażurowych, metalowych przęseł od południa i litego, tynkowanego muru nakrytego dachówkami w pozostałych częściach. Przy zachodniej części ogrodzenia zlokalizowana została kamienna grota z figurą Matki Bożej. Znaczna część terenu wokół kościoła (droga procesyjna i dojście do groty) wyłożona jest betonową kostką typu polbruk. Na północny zachód od kościoła usytuowana jest plebania. Plebania jest budynkiem neoklasycystycznym. Na osi elewacji zachodniej znajduje się murowany ganek, zwieńczony trójkątnym szczytem, który stanowi główne wejście. Na północny wschód od kościoła wybudowane zostały współczesne budynki mieszkalne.

Kościół dostępny jest bez ograniczeń z zewnątrz. Wnętrze kościoła po nabożeństwach, plebania po uprzednim ustaleniu z parafią.

Oprac. Iwona Górska, OT w Białymstoku 18.06.2025 r.

Bibliografia

• Łomża i okolice, Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, województwo łomżyńskie, pod red. M. Kałamajskiej -Saeed Warszawa 1982, t. IX, s. 11.
• Piłaszewicz Z., Jedwabne. Studium historyczno-urbanistyczne do planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości, Białystok 1980, mpis w zbiorach WUOZ w Białymstoku.
• Remont zabytkowej plebanii w Jedwabnem  https://mylomza.pl/artykul/-remont-zabytkowej-plebanii-n1602877  (dostęp 11.06.2025)
• Rudnicki J., Jedwabne (w:) Zabytki Ziemi Łomżyńskiej, 92 rysunki wraz z opisami zabytków, Rajgród 1998, t. I, s. 57-61.
• Zabytki architektury i budownictwa w Polsce. Województwo łomżyńskie, Warszawa 1985, s. 27.

(red. MJ)