XIX w. na terenie Galicji. Odzwierciedla dążenie do wielkomiejskich standardów poprzez duże gabaryty i stosunkowo bogaty wystrój architektoniczny elewacji.

Historia

W 1892 r. poszerzono granice miasta Jarosławia o trzy nowe przedmieścia: Krakowskie, Leżajskie i Głębockie wytyczając jednocześnie nowe ulice oraz rejony budowlane pod zwartą zabudowę piętrową, pod domy i wille wolnostojące oraz pod zabudowę parterową. Gmach na potrzeby c. k. Dyrekcji Skarbu Państwa i Urzędu Podatkowego usytuowany został przy nowo wytyczonej ul. Kraszewskiego na Przedmieściu Krakowskim, w rejonie przeznaczonym na wielokondygnacyjne kamienice o wysokim standardzie oraz budynki użyteczności publicznej.  Wzniesiony został kosztem Gminy Miejskiej w l. 1893-1894 r. według projektu i kosztorysu inżyniera miejskiego Stanisława Rutkowskiego. W okresie międzywojennym stanowił siedzibę Urzędu Podatkowego i Inspektoratu Szkolnego. W poł. XX w. budynek przeznaczono na szkołę średnią branży chemiczno-spożywczo-gastronomicznej, przeprowadzono wówczas remont dostosowując do potrzeb szkoły. W 1971 r. wykonano remont kapitalny i budynek nadbudowano o piętro z przeznaczeniem na internat dla młodzieży. W 2014 r. wykonano remont elewacji. Obecnie w gmachu funkcjonuje Zespół Szkół Spożywczych, Chemicznych i Ogólnokształcących.

Opis

Gmach c. k. Okręgowej Dyrekcji Skarbu i Urzędu Podatkowego usytuowany jest w zach. pierzei ul. Kraszewskiego, jako wolnostojący, w sąsiedztwie budynku d. Szkoły Ludowej (Kraszewskiego 1) oraz zwartej zabudowy kwartału zajętego przez budynki mieszkalne z usługami w parterze (Kraszewskiego 5, 7, 9). Zwarta, graniasta bryła budynku przybrana została szatą historyzujących detali architektonicznych. Trzykondygnacyjny gmach na planie prostokąta, z piętrową nadbudówką, murowany jest z cegły i otynkowany, kryty stropodachem z papą. Elewacja wschodnia – frontowa – 15-osiowa została rozczłonkowana pseudoryzalitami w osiach skrajnych i pośrodku oraz gzymsami międzykondygnacyjnymi. Ryzality na I piętrze wyróżnia ceglana żółta okładzina. Oś główną wyznacza centralnie usytuowane wejście, obecnie zamienione na okno oraz balkon na I piętrze wsparty na wolutowych wspornikach i zabezpieczony tralkową balustradą. Parter na wydzielonym wysokim cokole, zdobiony jest boniowaniem z zastosowaniem kamienia rzecznego. Analogiczne bonie, na przemian gładkie i z kamieniem, ujmują pseudoryzality w partii I piętra. Pomiędzy nimi okna w ozdobnych obramieniach w formie profilowanych opasek z kluczem i pilastrów korynckich z przewiązką, wspierających proste naczółki z fryzem o stylizowanych motywach roślinnych. W podokiennikach dekoracja tralkowa. Nad drzwiami wyjściowymi na balkon oraz oknami w pseudoryzalitach bocznych występują przerwane naczółki półokrągłe z wazonami w polu. Okna na II piętrze ozdobione są opaskami i naczółkami na kroksztynach. Pod- i nadokienniki wypełnione płycinami z dekoracyjnymi motywami dopełniają wystrój elewacji. Elewacje boczne trójosiowe (z jednym tylko pseodoryzalitem, w osi od strony ulicy) ozdobione są analogicznie jak frontowa. Wieloosiowa elewacja tylna oraz nadbudowanego piętra są gładkie.

Dostępność. Dostęp do zabytku ograniczony. Wnętrze dostępne po uzgodnieniu.

Oprac. dr Jadwiga Stęchły, NID OT w Rzeszowie, 18.01.2019 r.