oficyna, Starościn
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Oficyna pałacowa w stylu klasycystycznym, stanowi przykład XIX-wiecznej zabudowy mieszkalnej dla służby dworskiej. Znajduje się w przypałacowej części gospodarczej kompleksu rezydencjonalnego.

Historia

Kavalierhaus, bo tak określano dom mieszkalny dla administratora – powstał około 1800 roku, kiedy to podjęto zasadniczą przebudowę założenia w Starościnie. Wówczas wtedy tuż przy wjeździe do zespołu wybudowano klasycystyczną oficynę. Powstała prawdopodobnie, dzięki spadkobiercom Konrada Saurma von Jeltscha, w których posiadaniu majątek był do 1945 roku. Oficyna przebudowana została w 1937 roku oraz po wojnie, podczas adaptacji na mieszkania. W latach 70-tych układ przestrzenny we wnętrzu całkowicie zmieniono. Pełniła również funkcję domu nauczyciela.

Opis

Oficyna położona jest w północno-zachodniej części wsi, zlokalizowana została w południowej części założenia pałacowego, stanowiąc integralny obiekt w przypałacowej części gospodarczej. Usytuowana niemal równolegle do drogi, elewacją główną zwrócona na północ w kierunku pałacu, znajduje się w otoczeniu parku (przekształconym na park krajobrazowy) wzdłuż południowej krawędzi jego ogrodzenia, tam również rozciąga się aleja grabowa z osią widokową na oficynę. Jest to obiekt murowany z cegły, tynkowany, wolnostojący, wybudowany na planie prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem, zwieńczony dachem naczółkowym krytym dachówką i blachą (dach portyku i wole oko). Pięcioosiowa elewację frontową akcentuje nieznacznie wysunięty ponad lico budynku pseudoryzalit wraz z wgłębionym portykiem. Para kolumn toskańskich flankowana jest parzystymi pilastrami. Dźwigają one uproszczone belkowanie i niski przyczółek z okienkiem zamkniętym odcinkowo. Tynki zewnętrzne boniowane w poziome pasy z zaznaczonymi pseudoklińcami w nadprożach otworów okiennych i drzwiowych, z wyjątkiem portyku. Wejście główne zamknięte łukiem koszowym. Elewacja zachodnia szczytowa czteroosiowa, dwukondygnacyjna, podzielona poziomo dolnym gzymsem szczytu. W osiach skrajnych szczytu okna o łuku półpełnym. Układ wnętrz dwutraktowy z sienią na osi. 

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Oprac. Katarzyna Latocha, OT NID w Białymstoku, 21.02.2019 r.

Bibliografia

  • Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa. Założenie pałacowe z zespołem folwarcznym, oprac. Łucja Gajda, 1996.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. VII: Województwo opolskie, z. 7: powiat namysłowski, red. T. Chrzanowski i M. Kornecki, Warszawa 1964, s. 59.
  • Molak E., Racławiski I., Zapomniane zabytki, Opole 2008, s. 295-301.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: pocz. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Opolska 5, Starościn
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. namysłowski, gmina Świerczów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy