Kościół rektoralny p.w. św. Karola Boromeusza (d. kaplica) - Zabytek.pl
Kościół rektoralny p.w. św. Karola Boromeusza (d. kaplica)
Adres
Nałęczów, Armatnia Góra 18
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. puławski,
gm. Nałęczów - miasto
Historia
W latach 1917-1919 na północ od zespołu pałacowo-parkowego w Nałęczowie wzniesiono kaplicę p.w. św. Karola Boromeusza z fundacji Ludwiki Benni – żony cenionego lekarza i społecznika zasłużonego dla Nałęczowa, Karola Benni, która pragnęła uczcić pamięć zmarłego męża. Otrzymawszy zgodę od diecezji lubelskiej na wybudowanie kaplicy przystąpiła do prac we współpracy z architektem Stanisławem Grochowiczem. Na własnej obszernej działce wzniosła obiekt w stylu zakopiańskim. Widoczny w bryle i detalach nawiązywał do realizacji Stanisława Witkiewicza i gustu pomysłodawczyni. Służącą parafii i kuracjuszom świątynią przez lata opiekowała się Elżbieta Czyżewska i rodzina Grochowiczów (zamieszkująca sąsiednią willę „Podgórze”). W latach 20. XX wieku wykonano prace ciesielskie przy sygnaturce. W latach 1962-1965, dzięki ofiarności kuracjuszy i parafian, wymieniono dach, przeprowadzono konserwację budynku i ogrodzono posesję. W 1997 roku ustanowiono kaplicę kościołem rektoralnym parafii św. Jana Chrzciciela w Nałęczowie.
Opis
Kaplica p.w. św. Karola Boromeusz zlokalizowana jest przy ul. Armatnia Góra, na północ od Parku Zdrojowego. Usytuowana w pd. części obszernej ogrodzonej działki w sąsiedztwie budynku plebanii. Obiekt drewniany, konstrukcji zrębowej, posadowiony na kamiennej podmurówce. Więźba dachowa konstrukcji krokwiowo-stolcowej. Budynek założony na rzucie prostokąta, jednonawowy, o zwartej jednokondygnacyjnej bryle z prezbiterium od północy, nakryty niezależnymi dachami przyczółkowymi, krytymi gontem. Kalenica dachu nawy głównej jest znacznie wyższa, zwieńczona czworoboczną wieżyczką na sygnaturkę, otwartą z czterech stron podwójną arkadą, nakrytą dachem namiotowym. Dekoracyjne szczyty z daszkami okapnikowymi ozdobione motywem promieni słońca. Obiekt od frontu poprzedzony schodami i tarasem z balustradą zdobioną stylizowanymi rozetami i krzyżami.
Elewacje na podmurówce z białego kamienia urozmaiconej ślepymi wnękami arkadowymi. Ściany bez podziałów architektonicznych, z surowego drewna. Belki ścian zwęgłowane na jaskółczy ogon. Wszystkie elewacje otoczone szerokim okapem, wspartym na profilowanych belkach stropowych. Na osi elewacji frontowej masywne drzwi w arkadowej szerokiej opasce zdobionej ćwiekami i wijącymi się motywami roślinnymi (dziewięćsił pospolity). Powyżej krucyfiks w otworze okiennym w prostokątnym obramieniu. Elewacja północna (zakrystii) dwuosiowa z oknami w prostokątnych opaskach. Powyżej trójkątny szczyt z trzema wnękami w arkadowych opaskach oraz motywem słońca. Elewacje boczne przeprute ośmiokwaterowymi oknami w arkadowej opasce zdobionej ćwiekami. Skrajna oś elewacji wschodniej z otworem drzwiowym zamkniętym półkoliście. We wnętrzu drewniany ołtarz autorstwa rzeźbiarza Jana Żylskiego z obrazem św. Karola Boromeusza (patrona chorych).
Kościół dostępny z zewnątrz. Wnętrze dostępne w czasie mszy świętych lub po uzgodnieniu na plebani.
Oprac. Anna Sikora-Terlecka, NID OT w Lublinie, 30.09.2025 r.
Rodzaj: kaplica
Wyznanie: rzymskokatolickie
Materiał budowy:
drewniane
Styl obiektu: zakopiański
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BK.9708, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BK.348168