Historia 

Budynek wzniesiono w 1795 roku (często podawana jest data 1793, wynikająca przypuszczalnie z wcześniejszego błędnego odczytania cyfr na elewacji frontowej). Mało wiadomo o dziewiętnastowiecznej historii obiektu. Prawdopodobnie był przebudowany - wprowadzono dekoracyjną facjatę, która wraz z okazałym mansardowym dachem nadała całości cech stylu dworkowego i wyróżniała obiekt wśród zabudowy rynkowej. Budynek posiadał charakterystyczny szczyt ze spływami zakończonymi postumentami z dekoracyjnymi wazami. Wnętrze o jednotraktowym układzie z dwoma pomieszczeniami rozdzielonymi przelotową sienią prezentowało zaś typowy schemat. Na przestrzeni lat uległo przekształceniom wynikającym z potrzeb kolejnych użytkowników. W okresie międzywojennym wejście do budynku poprzedzał przeszklony ganek. Prawdopodobnie na potrzeby apteki funkcjonującej w budynku przez lata, w elewacji frontowej wtórnie wprowadzono wejście (w skrajnej osi wschodniej) Aptekę początkowo prowadził Aleksander Rieth  (nazwisko pisane w różnej formie: Ryt, Ritt, Ryth, Rytt) który przybył do Janowa Podlaskiego w latach 70. XIX wieku i mieszkał, pracował tu do śmierci w 1894 roku.

Apteka funkcjonowała nadal, aż do II wojny światowej. W latach powojennych obiekt pozostawał w rękach rodziny Tereszko. Urządzono w nim gabinety lekarskie. W 1981 r. budynek przeszedł gruntowny remont. W 1990 roku osiedlił się tu ceniony malarz i miłośnik koni Maciej Falkiewicz. Artysta otworzył w budynku galerię sztuki. Żył i tworzył tu do śmierci w 2023 roku. W 2024 roku od spadkobierców malarza nieruchomość odkupił Urząd Gminy z zamiarem odrestaurowania zrujnowanego budynku i utworzenia centrum kulturalno – muzealnego, służącego mieszkańcom, gromadzącego i prezentującego pamiątki związane z historią miejscowości. 

Opis 

Budynek położony w północnej pierzei rynku d. miasteczka. Obiekt wolno stojący, usytuowany kalenicowo do ul. Piłsudskiego.  Murowany z cegły, otynkowany.  Założony na planie prostokąta. Bryła zwarta, parterowa, z mieszkalnym poddaszem, podpiwniczona, nakryta dachem mansardowo-naczółkowym (krytym blachą, pierwotnie gontem),  z dużą murowaną facjatą na osi połaci frontowej (południowej) i dwiema niewielkimi drewnianymi lukarnami po bokach. Elewacje z bogato profilowanym gzymsem koronującym, w narożach boniowane. Fasada pięcioosiowa z otworem wejściowym ujętym parami pilastrów i wejściem w skrajnej osi wsch. Oś centralna zaakcentowana facjatą zwieńczoną rozbudowanym szczytem. W ścianie facjaty dwa prostokątne okna nad którymi odcinki profilowanych gzymsów oraz wyodrębnione gzymsy parapetowe na kroksztynach. Szczyt węższy, flankowany postumentami (na których pierwotnie osadzone były wazy). W polu środkowym w cokole data ”1795”, powyżej okulus w kwadratowej niszy ujęty pilastrami. Całość wieńczy wyłamany gzyms oraz trójkątny przyczółek. Elewacje boczne dwuosiowe, o trapezoidalnych szczytach, z oknem na osi. Elewacja tylna czteroosiowa z trzema drewnianymi lukarnami w połaci dachowej. Otwory okienne prostokątne.  Okna drewniane, dwuskrzydłowe, z oberluftem (część z okiennicami). Drzwi drewniane, dwuskrzydłowe. Obiekt prezentuje cechy klasycystyczne.

Zabytek dostępny z zewnątrz (od frontu, od ul. J. Piłsudskiego).

Oprac. Anna Sikora-Terlecka, OT NID w Lublinie, 25.08.2025 r.