Cmentarzysko kurhanowe, Białogórze
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Cmentarzysko kurhanowe

Białogórze

photo

Cmentarzysko kurhanowe wraz z grodziskiem w Białogórzu (stanowisko 1/1/78-10) stanowią przykład wczesnośredniowiecznego zespołu osadniczo-sepulkralnego.

Usytuowanie i opis

Kompleks grodowo-cmentarny znajduje się na Pogórzu Izerskim.

Cmentarzysko kurhanowe znajduje się w odległości ok. 600 m na północ od grodziska.

Na cmentarzysku można wyróżnić dwa skupiska kurhanów. Kurhany mają podstawę kolistą, średnicy od 4 do 8 m i zachowanej wysokości około 0,4 do 0,7 m.

Między grodziskiem a cmentarzyskiem znajduje się naturalne obniżenie terenowe długości ok. 100m. Być może stanowiło ono symboliczną granicę między cmentarzem a założeniem obronnym.

Historia

Cmentarzysko kurhanowe było według badaczy użytkowane w dwóch fazach. Pierwsza datowana jest na VII-VIII wiek, zaś druga na IX-X wiek. Krysztof Jaworski sugeruje, że starsze skupisko kurhanów znajduje się bliżej grodziska, zaś młodsze nieco dalej. O ile chronologia została określona właściwie, to cmentarz kurhanowy był użytkowany jeszcze przed powstaniem grodu. Jednak w pobliżu nie odkryto do tej pory żadnej osady, której mieszkańcy mogliby być chowani na cmentarzu w VII wieku.

Kompleks grodowo-cmentarny zlokalizowany jest na obszarze zajmowanym we wczesnym średniowieczu przez wymieniane w Geografie Bawarskim słowiańskie plemię Bieżuńczan. Bieżuńczanie zamieszkiwali niewielkie terytorium w okolicach Zgorzelca, po obu stronach Nysy Łużyckiej.

Stan i wyniki badań

Cmentarzysko kurhanowe odkrył w 1929 Otto F. Gandert. Badano je przed 1945 oraz od 1968 do 1979 (z przerwami) - J. Gąssowski oraz H. Śledzik-Kamińska.

Wśród 167 zinwentaryzowanych kurhanów przebadano dokładniej 25 obiektów - 3 przed 1945 oraz 22 w latach 60. i 70. XX wieku. Kurhany mają podstawę kolistą. Nasypy tworzył piasek. U ich podstaw odkryto kamienne kręgi i rowy. Wewnątrz kurhanów znajdowały się czworoboczne, drewniane konstrukcje. Oprócz ułamków ceramiki odkryto ostrogi, fragmenty noży, paciorek z agatu, paciorki szklane, bursztynową zawieszkę, topór.

Zabytek dostępny. Stanowisko archeologiczne jest oznakowane tablicami informacyjnymi, przebiega przez nie szlak turystyczny.

Oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 22.10.2014 r.

Bibliografia

  • Archeologiczne Zdjęcie Polski, obszar 78-10, karty: 2/2, 3/3
  • Jaworski K., Grody w Sudetach (VIII-X w.), Wrocław 2005;
  • Śledzik-Kamińska H., Wstępne wyniki badań wykopaliskowych na wczesnośredniowiecznych cmentarzyskach kurhanowych w Będkowicach k. Sobótki, woj. wrocławskie, i w Białogórzu k. Zgorzelca, woj. jeleniogórskie, uzyskane w 1977 r., „Śląskie Sprawozdania Archeologiczne”, 1979, t. 20, s. 74 - 78.
 

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kurhan
  • Chronologia: VII-X w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Białogórze
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. zgorzelecki, gmina Zgorzelec
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy