Baszta Kowalska, Złotoryja
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Baszta Kowalska w Złotoryi jest cennym przykładem średniowiecznej budowli obronnej.

Historia

Obronny pierścień murów umacniały baszty głównych bram miasta. Zachowała się wieża Bramy Górnej, zwana „Basztą Kowalską”, należąca do zespołu umocnień wzniesionych w XIV w. Ceglane zwieńczenie attykowe pochodzi z 1 poł. XVI w. (odnawiane w XVII i XIX w.). Piwnice baszty Kowalskiej służyły do XVI w. jako więzienie miejskie. Baszta do pocz. XIX w. zwieńczona była gotyckim hełmem (zniszczonym być może w 1813 r. podczas wojen napoleońskich). W 1967 r. baszta była zabezpieczana ze względu na lokalne osunięcie się gruntu pod basztą. W latach 1970-72 przeprowadzono remont i prace adaptacyjne Baszty Kowalskiej do potrzeb Powiatowej komisji Koordynacyjnej ds. upowszechniania kultury. Prace obejmowały wzniesienie ażurowych schodów stalowych, stropu na drugiej kondygnacji oraz urządzenie tarasu widokowego na szczycie bramy; w latach 1986-87 przeprowadzono drobne prace remontowe. Ostatnie prace rewaloryzacyjne przy baszcie przeprowadzone zostały w 2010 r. Obecnie baszta udostępniana jest do zwiedzania - stanowi punkt widokowy.

Opis

Wieża wzniesiona została z kamienia. Cylindryczna, z partią cokołową wyodrębnioną kamiennym gzymsem oraz nadwieszonymi blankami na kroksztynach, zwieńczona attyką (ceglaną) złożoną z motywów półkoli. Pierwotnie wejście do baszty prowadziło bezpośrednio z murów obronnych. Obecnie wejście urządzone jest zewnętrznymi schodami z poziomu ulicy.

Zabytek dostępny.

oprac. Bogna Oszczanowska, OT NID we Wrocławiu, 09-11-2015 r.

Bibliografia

  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 1091.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: architektura obronna
  • Chronologia: XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Złotoryja
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. złotoryjski, gmina Złotoryja (gm. miejska)
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy