ruina pałacu, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Ruiny XIX-wiecznego pałacu i obszerny park krajobrazowy to jedno z najważniejszych miejsc związanych z życiem i działalnością księżnej żagańskiej Doroty Talleyrand-Périgord.

Historia

Barokowy dwór powstał w latach 1685-1689 r. z fundacji Balthasara von Unruh, starszego ziemskiego powiatu zielonogórskiego, ówczesnego właściciela Zatonia, pobliskiego Książa Śląskiego i Słonego. Za czasów Frederiki Christiany Cosel, do której majątek należał w latach 1771-1784 r., przeprowadzono przebudowę dworu, ale zakres prac tych nie jest dokładnie znany. Po śmierci hrabiny, w ciągu kolejnych dwudziestu pięciu lat, odnotowano pięciu właścicieli dóbr. Dwór był wówczas budowlą dwukondygnacyjną, prostopadłościenną, nakrytą wysokim, czterospadowym dachem. W 1809 r. majątek przeszedł w ręce księżniczki kurlandzkiej Doroty Biron, późn. księżnej Talleyrand-Périgord. Na jej polecenie w 1815 r. do wsch. ściany dworu dobudowano cieplarnię i oranżerię. Po 1841 r. powiększono ogród tworząc park krajobrazowy (prawdopodobnie wg. wskazówek Petera Josepha Lenné). W latach 1842-1843 przebudowano dwór, nadając mu formę klasycystycznego pałacu. Autorem projektu był W. Gurlt. Po śmierci księżnej w 1862 r. majątek odziedziczył jej syn, książę Aleksander Edmund de Talleyrand-Périgord. Z jego inicjatywy przebudowano oranżerię i cieplarnię oraz wzniesiono kordegardy przy głównym wjeździe według projektu A. Jeckla. W 1879 r. Zatonie kupił Karl Rudolf Friedenthal, a w latach 1890-1945 majątek należał do jego córki Renaty von Lancken-Wakenitz. Za jej czasów, w 1893 r. powstał portyk przy elewacji ogrodowej pałacu według projektu arch. Schilda, przed 1905 r. powiększono park, a w latach 1935-1937 wybudowano leśniczówkę.  W 1945 r. pałac i oranżerie zostały spalone przez wojska radzieckie i do dziś znajdują się w stanie ruiny.

Opis

Ruiny klasycystycznego pałacu usytuowane w zach. części parku stanowią dominantę architektoniczną założenia.

Pałac murowany, założony na planie prostokąta, dwutraktowy, podpiwniczony, trzykondygnacyjny. Zachowane mury obwodowe i część ścian wewnętrznych. Na osi fasady i elewacji ogrodowej czterokolumnowe, doryckie portyki z piaskowca. Elewacje tynkowane, boniowane, zdobione gzymsami i profilowanymi obramieniami otworów okiennych. Nad gzymsem koronującym zachowana attyka z kamiennym kartuszem herbowym.

Zabytek dostępny.

oprac. Anna Jackiewicz, OT NID w Zielonej Górze, 13-11-2017 r.

Bibliografia

  • Bielinis-Kopeć B. (red.), Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego, Zielona Góra 2008, s. 441-442.
  • Bielinis-Kopeć B. (red.), Zabytkowe parki województwa lubuskiego, Zielona Góra 2013, s. 469-471.
  • Garbacz K., Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego, t. 1, Zielona Góra 2011, s. 33-34.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s.1072.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: pałac
  • Chronologia: 1685 - 1689
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy