Liceum Żeńskie, ob. siedziba rektoratu Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Liceum Żeńskie, ob. siedziba rektoratu Uniwersytetu Zielonogórskiego

Zielona Góra

photo

Budynek powstał prawdopodobnie w 2. poł. XIX wieku. Wkomponowany w założenie zieleni, był własnością zielonogórskich fabrykantów. Dwukondygnacyjny, z wysokim poddaszem, prezentuje bogatą architekturę historyzującą. Obiekt nie uległ większym przekształceniom i stanowi istotny element w układzie przestrzennym Zielonej Góry.

Historia

Pierwsze informacje w źródłach dotyczące posesji przy ul. Licealnej na której funkcjonował budynek szkoły (ob. siedziba rektoratu Uniwersytetu Zielonogórskiego), pochodzą z 1618 roku. Był to teren pełniący funkcje ogrodu należący do parafii św. Jadwigi. Działka ta widoczna jest również na XVIII-wiecznym planie miasta. Dzisiejsza ul. Licealna nosiła dawnej nazwę Morwowa (z niem. Maulbeerstrasse). Od 1749 r. zaczęło obowiązywać w Zielonej Górze prawo, na mocy którego tereny niezabudowane będące w granicach miasta mogą zostać nieodpłatnie przekazane osobie, która zadeklaruje tam budowę domu, jeśli właściciel działki nie chce lub nie może sam jej zabudować. Z prawa tego skorzystał w 1850 r. ówczesny burmistrz Zielonej Góry - Christoph Kauffmann, stawiając na tym terenie trzykondygnacyjny dom. Do budowy pierwszego miejskiego liceum dla dziewcząt w Zielonej Górze przystąpiono w 1909 roku. Dawny dom Kauffmanna został rozbudowany na potrzeby szkoły. Oficjalne otwarcie nastąpiło 1 października 1911 roku. Zachowana do naszych czasów budowla jest podpiwniczona, ma cztery kondygnacje i efektowną ośmioosiową fasadę z pseudoryzalitem od wschodniej strony. Ostatnia, najwyższa kondygnacja budynku, jest podkreślona parami pilastrów. Nauczyciele zatrudnieni w szkole przy ul. Licealnej mieli do dyspozycji 16 klas lekcyjnych, bibliotekę, pracownię biologiczną, fizykochemiczną oraz geograficzną. W 1928 r. wybudowano w nim także drugą w mieście, niezwykle nowoczesną. salę gimnastyczną zlokalizowaną w pseudoryzalicie, która pełniła również funkcję auli. Aulę na rzucie zbliżonym do kwadratu o boku długości ok. 17,4 m dobudowano do zachodniej części. W ten sposób korpus budynku wydłużył się o trzy osie oraz o pseudoryzalit, w którym umieszczono aulę. Rozbudowy szkoły podjął się zielonogórski przedsiębiorca Herman Jäkel, a nadzór nad przedsięwzięciem sprawował berliński architekt Johanes Rosenthal. Wszystkie prace dotyczące dobudówki ukończono w sierpniu 1929 roku. W piwnicy zorganizowano również salę łazienną z prysznicami, która jednak nie zachowała się do naszych czasów. We wrześniu 1946 r. przeniesiono do budynku przy ul. Licealnej gimnazjum oraz liceum z pl. Słowiańskiego. Następnie utworzono w nim szkołę podstawową nr 9. Do 2004 r. w obiekcie mieściło się Policealne Studium Kształcenia Kadr. Obecnie stanowi on własność Uniwersytetu Zielonogórskiego, w której ma siedzibę rektorat.

Opis

Eklektyczny budynek usytuowany jest w południowo-zachodnim centrum miasta. Powstał w latach 1909-1911, a w 1928 roku został rozbudowany. Fasadą zwrócony jest na północ, w stronę ulicy Licealnej, natomiast elewacja tylna, południowa, skierowana jest na al. Konstytucji 3 Maja. Wzniesiony został na rzucie prostokąta o wymiarach 32,6 x 17,1 m. Budynek murowany z cegły, otynkowany, trzykondygnacyjny, podpiwniczony, wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta. Jego zwartą bryłę urozmaicają narożne ryzality pozorne oraz ryzalit na osi elewacji południowej. Nakryty jest wysokim, czterospadowym dachem i ma częściowo użytkowe poddasze. Ryzality pozorne w narożnikach przykryte są osobnymi dwuspadowymi dachami naczółkowymi. Więźba dachowa drewniana w typie płatwiowo-kleszczowej. Stropy żelbetowe wzmocnione podciągami. Elewacje podkreślone zostały wysokim cokołem -znajdują się w nich okna piwnic. Okna parteru zamknięte łukiem odcinkowym i obramione prostymi opaskami. Na wyższych kondygnacjach prostokątne otwory okienne. Podziały horyzontalne podkreśla prosty pas gzymsu między drugą i trzecią kondygnacją oraz gzyms wieńczący.

Obecnie obiekt jest własnością Uniwersytetu Zielonogórskiego i mieści się w nim rektorat. Sporadycznie odbywają się tam wykłady i imprezy okolicznościowe, ale obiekt nie jest szeroko udostępniany.

oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 08.07.2014 r.

Bibliografia

  • Bielinis-Kopeć B., Zabytki Zielonej Góry, cz. 1, Zielona Góra 2003, s. 109-111.
  • Biranowska- Kurtz, Katalog zabudowy Zielonej Góry w obszarze objętym planem szczegółowym śródmieścia, Szczecin 1987, s. 262.
  • Bujakiewicz Z., Krajobraz materialny i społeczny Zielonej Góry od końca XVIII do połowy XX wieku, Zielona Góra 2003, s. 202-203.
  • Dudek M., Inwentaryzacja budowlana budynku przy ul. Licealnej 9, Dział Inwestycji Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2004.
  • Lintzel G., Z Grünberg do Zielonej Góry, (w:) Pionierzy nr 1/2002.
  • Schmidt H., Geschichte der Stadt Grünberg in Schlesien, Grünberg 1922, s. 1042.
  • Stein E., Grünberg in Schlesien, (w:) Monographien deutcher Städte, Berlin 1928, s.136.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1909-1911
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Licealna 9, Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy