Dawny kościół staroluterański, ob. ewangelicko – augsburski kościół Jezusowy, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dawny kościół staroluterański, ob. ewangelicko – augsburski kościół Jezusowy

Zielona Góra

photo

Świątynia powstała w 1911 r. jako staroluterański kościół Chrystusowy ufundowany ze składek wiernych. Forma artystyczna kościoła powstała w wyniku inspiracji sztuką okresu baroku. Świątynia stanowi jedną z atrakcji turystycznych miasta.

Historia

Kościół zbudowano w latach 1909-1911 z dala do centrum miasta dla gminy staroluterańskiej. Zaprojektowanie nowej świątyni powierzono architektowi E. Schulze. Uroczyste położenie kamienia węgielnego pod budowę kościoła odbyło się 22 sierpnia 1909 r. W tym wydarzeniu liczy udział wzięli mieszkańcy miasta oraz przedstawiciele władz i duchowieństwa. Po dwóch latach budowy, 11 czerwca 1911 r. kościół konsekrowano. Koszt budowy wyniósł ok. 60 tys. marek. Organy znajdujące się obecnie w ewangelickim kościele Jezusowym pochodzą ze starej kaplicy staroluterańskiej znajdującej się przy ul. Dr Pieniężnego. W 1936 r. na wieży kościelnej zawieszono dwa dzwony. Aż do 1945 r. zbór była filią parafii w Kożuchowie. Po II wojnie światowej świątynię przejęli katolicy, użytkując ją jako kaplicę ślubów pw. św. Józefa. W 1950 roku przywrócono w kościele obrządek ewangelicki.

Opis

Kościół to obiekt ceglany, na rzucie prostokąta z wyodrębnionym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium od strony zachodniej i kruchtą od wschodu. Po stronie południowej kościoła znajduje się zakrystia i nawa boczna na planie czworoboku. Od strony północnej druga z naw bocznych na planie prostokąta. Dominantę architektoniczną stanowi wieża z klatką schodową na planie wielobocznym wzniesiona od strony południowej. Pięciokondygnacyjna wieża mierzy 33,5 m. Otwory okienne świątyni zróżnicowane są pod względem wielkości, kształtu i typu zamknięcia. Elewacje otynkowano tynkiem cementowo - wapiennym nakrapianym tzw. cykliną. Wysoki dwuspadowy dach z dachówki ceramicznej pokrywa nawą główną. Wieżę i klatkę schodową przykrywa hełm baniasty z kulą i krzyżem. Fasadę świątyni podkreślono zamkniętym odcinkowo szczytem ujętym spływami. Faliste szczyty wieńczą kruchtę, elewacje boczne, wieżę i klatkę schodową. Nawa główna świątyni nakryta jest pozornym sklepieniem kolebkowym. Sklepienie w całości pokrywa polichromia z ornamentalnymi motywami roślinnymi i geometrycznymi. Nawy boczne nakryte stropami. We wnętrzu zachowała się ceramiczna posadzka. Stolarka okienna i drzwiowa oryginalna. W skład zachowanego wyposażenia kościoła wchodzi: ołtarz z 1910 r., ambona z 1910 r., witraże w oknach prezbiterium z 1911 r., ławki z 1910 r., dwa żyrandole z 1911 r., organy wykonane w 1883 r., przeniesione ze starej kaplicy staroluterańskiej oraz dwa piece żeliwne z pocz. XX w.

Kościół jest własnością wyznaniową. W świątyni odbywają się regularnie msze święte. Obiekt jest szeroko udostępniany.

Oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 08.07.2014 r.

Bibliografia

  • Bielenis-Kopeć B., Zabytki Zielonej Góry, Zielona Góra 2005 r.;
  • Kowalski S., Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010 r.;
  • Kowalski S., Zabytki Środkowego Nadodrza, Zielona Góra 1976 r.;
  • Pertyt - Gierasimczuk I., Czas architekturą zapisany, Zielona Góra 1998 r.;
  • Biała Karta: Luterański Kościół Chrystusowy, ob. Ewangelicki Kościół Jezusowy, autor Marlena Kopij, opracowanie z 2004, [w] archiwum LWKZ w Zielonej Górze.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1 poł. XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kazimierza Wielkiego 11, Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy