Dawna kaplica staroluterańska, ob. Kościół pw. MB Królowej Polski, Zielona Góra
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dawna kaplica staroluterańska, ob. Kościół pw. MB Królowej Polski

Zielona Góra

photo

Świątynia Matki Boskiej Królowej Polski w Zielonej Górze została zbudowana w 1866 r., w nurcie historyzmu. Jest to dawna kaplica staroluterańska. Kościół pw. Matki Bożej Królowej Polski (polskokatolicki) stanowi jedną z atrakcji turystycznych miasta.

Historia

Zanim staroluteranie wybudowali swój kościół spotykali się na modlitwach w mieszkaniu wdowy Schirmer przy ul. Kupieckiej. Stan tej rzeczy trwał przez blisko 25 lat. Samą Kaplicę zbudowano 30 września 1866 roku. Świątynia wzniesiona została przez mistrza murarskiego Carla Mühle i cieślę Prüfera. Początkowo była on wyposażony w organy zakupione z likwidowanego kościoła w Nietkowie. Dopiero w 1884 roku zamontowano nowe organy wykonane przez firmę „Gebrüder Walter” z Góry Śląskiej. Organy zachowały się do dnia dzisiejszego i znajdują się obecnie w ewangelickim kościele Jezusowym przy Placu Bohaterów w Zielonej Górze (są one najstarszy tego typu instrumentem w mieście). W niedługim czasie, bo w 1911 roku luteranie oddali do użytku nowy kościół przy pl. Bohaterów. Decyzja o budowie nowego kościoła była spowodowana złym stanem technicznym kaplicy oraz wzrostem liczby wiernych. W 1922 roku opustoszałą kaplice przystosowano do celów muzealnych na potrzeby utworzonego stowarzyszenia zajmującego się gromadzeniem zbiorów oraz ochroną i pielęgnacją dorobku narodowego w mieście i powiecie zielonogórskim. Zebrano tu i wystawiono podarowane przez obywateli prywatne zbiory. W 1927 roku poddasze zaadaptowano na "wiejską izbę". Dzięki staraniom i determinacji ówczesnego dyrektora Klose, udało się uchronić zbiory podczas zawieruchy wojennej i przekazać je powstającemu po II wojnie światowej muzeum przy al. Niepodległości. Po II wojnie światowej świątynia przez wiele lat była nieużytkowana. Dopiero w 1967 r. obiekt został przekazany parafii Kościoła polskokatolickiego, której własnością pozostaje do dnia dzisiejszego.

Opis

Kaplica wzniesiona została w nurcie historyzmu. Jest to budynek ceglany, salowy na rzucie prostokąta. Bryła kaplicy nakryta jest dachem dwuspadowym. Fasada i przeciwległa elewacja posiadają czterostopniowe, schodkowe szczyty. Otwory okienne i wejściowe są półkoliście zamknięte. We wnętrzu kaplicy w jej północnej części wykonano emporę wspartą na drewnianych słupach. Prosta w swej formie bryła kaplicy o skromnym wystroju architektonicznym zachowała swój historyczny charakter i jest znaczącym obiektem sakralnym w mieście.

Kościół jest własnością wyznaniową. W świątyni odbywają się regularnie msze święte. Obiekt jest szeroko udostępniany.

Oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 08.07.2014 r.

Bibliografia

  • Brylla J. W., Z dziejów Kościoła staroluterańskiego na Środkowym Nadodrzu ze szczególnym uwzględnieniem zboru zielonogórskiego, [w:] 50 lat Parafii Ewangelicko - Augsburskiej w Zielonej Górze, Brylla J. W. (red.), Zielona Góra 1998 r.;
  • Klose M., Das Grünberger Heimatmuseum, [w:] Grünberger Hauskalender, 1924 r.; Bielenis-Kopeć B., Zabytki Zielonej Góry, Zielona Góra 2005 r.;
  • Kowalski S., Zabytki architektury województwa lubuskiego, Zielona Góra 2010 r.;
  • Kowalski S., Zabytki Środkowego Nadodrza, Zielona Góra 1976 r.; Pertyt - Gierasimczuk I., Czas architekturą zapisany, Zielona Góra 1998 r.;

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 2 poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Dr Pieniężnego 25 b, Zielona Góra
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. Zielona Góra, gmina Zielona Góra
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy