Cmentarzysko kurhanowe zwane dawniej Fodersdorfer Forst, Piórkowo
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Cmentarzysko kurhanowe zwane dawniej Fodersdorfer Forst

Piórkowo

photo

Przykład cmentarzyska kurhanowego kultury kurhanów zachodniobałtyjskich.

Usytuowanie i opis

Cmentarzysko znajduje się południowo-zachodnim brzegu sztucznie spiętrzonego na rzece Pasłęce Jeziora Pierzchalskiego, na terenie kompleksu leśnego, w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania dróg leśnych. Kurhany tworzące kompleks cmentarzyska rozproszone są wzdłuż biegnącej po osi SE - NW drogi leśnej. Pojedyncze obiekty usytuowane są w sposób przypadkowy i nie tworzą żadnego regularnego zarysu cmentarzyska.

Historia

Stanowisko odkryte w 1828 r. Na początku XIX w. kompleks cmentarzyska obejmował 26 kurhanów, z czego 11 zdefiniowano jako duże. Do 1980 r. w. zachowało się ich 18, przy czym jeden został całkowicie zniszczony.

Stan i wyniki badań

Pierwsze badania na cmentarzysku przeprowadzono w roku 1870. Kolejne miały miejsce w latach 1904-1906. Badaniom poddano wówczas pięć kurhanów. Po raz kolejny archeolodzy wrócili na cmentarzysko po wojnie, w latach 1980 – 1987. Wykopaliska prowadził Instytut Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Przebadano wówczas 10 kolejnych kurhanów. Zarówno badania na początku XX w. jak i te powojenne pozwoliły prześledzić konstrukcje poszczególnych obiektów oraz zdefiniować ciałopalny, popielnicowy obrzęd grzebania zmarłych. Na podstawie sposobu umieszczania popielnic w kurhanach wyodrębniono starsze pochówki, które umieszczone zostały w niewielkich kamiennych skrzyniach oraz różnego rodzaju obudowach i obstawach kamiennych. Natomiast pochówki późniejsze polegały na umieszczaniu popielnic na prostokątnych brukach. Zarejestrowano również pojedyncze pochówki bezpopielnicowe. Na uwagę zasługuje konstrukcja kamienna kurhanu VIII związana z symboliką solarno-lunarną mającą ścisły związek z obrządkiem pogrzebowym ludności kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Wśród zabytków pozyskanych w trakcie prac badawczych znajduje się między innymi popielnica typu twarzowego oraz kamienny fallus.

Mimo położenia na terenie kompleksu leśnego kurhany są doskonale widoczne i czytelne w przestrzeni. Na uwagę zasługuje forma ich pobadawczej ekspozycji, która prezentuje poszczególne rodzaje konstrukcji, jakie znajdowały się pod usypanymi kopcami, w tym skrzynię kamienną, która pierwotnie zawierała popielnice. Ponadto jeden z kurhanów został pozostawiony w sposób obrazujący metodykę badawczą tego typu obiektów z zachowanym krzyżowym świadkiem. Kompleks cmentarzyska wkomponowany został w przyrodniczą ścieżkę edukacyjną i opatrzony tablicami informacyjnymi. Materiały zabytkowe pozyskane w trakcie badań znajdują się w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Oprac. Hanna Mackiewicz, OT NID w Olsztynie, 27.08.2014 r.



Bibliografia

  • A. Bezzenberger, Hügelgraber in dem Fodersdorfer Forst, Kr. Braunsberg, [w:] Sitzunsberichte der Altertumsgesellschaft Prussia, Bd 22, 1909, s. 1-27
  • Ł. Okulicz, Kultura kurhanów zachodniobałtyjskich we wczesnej epoce żelaza, Wrocław-Warszawa-Kraków, 1970, s. 186.
  • A. Waluś, Wstępne wyniki badań cmentarzyska kurhanowego w miejscowości Piórkowo, gmina Płoskinia, woj. elbląskie [w:] badania archeologiczne w województwie elbląskim w latach 1980 – 83, 1987 r., s. 177 – 192.
  • A. Waluś, Cmentarzysko kurhanowe w Piórkowie, woj. elbląskie w świetle prac wykopaliskowych przeprowadzonych w latach 1984 – 1987 [w:] Barbaricum ’92, tom 2 Studia z archeologii ludów barbarzyńskich z wybrzeży Bałtyku i dorzecza Wisły, W-wa 1992, s. 39-41.


Informacje ogólne

  • Rodzaj: kurhan
  • Chronologia: Koniec epoki brązu - wczesna epoka żelaza
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Piórkowo
  • Lokalizacja: woj. warmińsko-mazurskie, pow. braniewski, gmina Płoskinia
  • Właściciel praw do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy