Willa Jadwiniówka - Zabytek.pl
Adres
Zakopane, Władysława Zamoyskiego 32
Lokalizacja
woj. małopolskie,
pow. tatrzański,
gm. Zakopane
Historia
Dom został wzniesiony w 1886 roku według projektu Piusa Dziekońskiego przez budowniczego Wojciecha Roja. Budowany był na zamówienie doktora Tytusa Chałubińskiego jako dar dla córki, Jadwigi, po mężu Surzyckiej i to od jej imienia Jadwiniówka nosi nazwę. Wybudowany w stylu szwajcarskim, wzorowanym na budownictwie ludowym krajów alpejskich, wyróżniał się nietypowym w okolicy detalem. Szczególną uwagę zwracały okrągłe toczone słupy podpierające dach werandy od strony południowej oraz bogato snycerowana balustrada.
Pierwszego remontu dokonano prawdopodobnie w 1910 roku podczas budowy drugiego domu – Jadwinówki II. Oba budynki połączono przewiązką, a w latach 20-tych XX wieku w Jadwiniówce prawdopodobnie wymieniono wspomniane słupy na kwadratowe, w stylu zakopiańskim. Po II wojnie światowej Jadwiniówka została objęta kwaterunkiem i zasiedlona lokatorami. Taki stan rzeczy zazwyczaj nie wpływał pozytywnie za zachowanie zabytkowych obiektów, co też dotyczy Jadwiniówki. W latach 50-tych XX wieku kolejny raz wymieniono pokrycie dachowe, wymieniono formę pokrycia szczytów dachowych, a także otynkowano wewnętrzne drewniane ściany pomieszczeń. W 1986 roku budynek został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-437.
W latach 90-tych XX wieku budynek wrócił do rodziny potomków Tytusa Chałubińskiego, którzy zaczęli prowadzić kolejne remonty, by obiekt odzyskał swój dawny charakter. W 2018 roku rodzina otrzymała dofinansowanie ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na wymianę instalacji elektrycznej. W kolejnych latach także Miasto Zakopane udzielało dotacji na dalsze remonty, obiekt przeszedł generalny remont konserwatorski, co w 2023 roku zaowocowało wyróżnieniem w konkursie organizowanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków "Zabytek Zadbany". W uzasadnieniu przyznania nagrody podkreślono „wieloletnią i niestrudzoną pracę właścicieli na rzecz ochrony i opieki nad zabytkiem”.
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025 -
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
-
fot. Anna Dzwolak, Willa Jadwiniówka, Zakopane 2025
Opis
Budynek usytuowany jest w Zakopanem, przy ulicy Zamoyskiego, w zachodniej części ulicy, w jej wschodnim krańcu. Obiekt położony jest na działce przylegającej do ulicy, otoczony ogrodem. Elewacja frontowa skierowana jest na północ w stronę ulicy Zamoyskiego, od strony zachodniej znajduje się budynek dawnej kuchni i przewiązka łącząca obiekt z Jadwiniówką II. Budynek założony jest na rzucie zbliżonym do kwadratu, jednokondygnacyjny z użytkowym poddaszem. Wybudowany w konstrukcji zrębowej, szalowany z zewnątrz. Stropy drewniane belkowe, więźba dachowa krokwiowo-jętkowa. Dach dwuspadowy, naczółkowy, z dwiema facjatkami na obu połaciach, kryty drewnianym gontem. Elewacja frontowa symetryczna, zdobiona przeszklonym gankiem usytuowanym centralnie, po obu jego stronach znajdują się dwuosiowe izby mieszkalne. Nad gankiem usytuowana facjatka wsparta na ozdobnych, toczonych kolumnami, zwieńczona pazdurem z motywem powtarzalnym w całym budynku – dwóch bocianów. Na ganek prowadzą dwuskrzydłowe drzwi ramowo-płycinowe, z przeszkloną częścią górną i prostym nadświetlem. Elewacja południowa z szeroką werandą zdobioną detalami w stylu zakopiańskim: kołkowanie górnej części słupów i mieczy oraz motywy balustrady. Wejście od werandy usytuowane w elewacji centralnie, drzwi ramowo-płycinowe, z przeszkloną częścią górną i prostym nadświetlem. Ponad werandą usytuowana druga facjatka zwieńczona takim samym pazdurem, jak ta nad gankiem. W obu elewacjach szczytowych (wschodniej i zachodniej) w kondygnacji poddasza znajdują się balkony wsparte na deskach wyciętych na kształt bocianów. Od tego motywu „Jadwiniówka” nazywana jest także „Domem pod bocianem”. Na balkony wychodzą drzwi ramowo-płycinowe w ¾ wysokości przeszklone. Okna drewniane; w elewacji południowej ościeżnicowe (polskie), skrzynkowe, trójdzielne, trójpolowe; w elewacji północnej, elewacjach szczytowych i facjatkach ościeżnicowe (polskie), skrzynkowe, dwudzielne, sześciopolowe (dzielone szprosami). Elewacje, stolarka okienna i drzwiowa oraz detale z surowego drewna, niemalowane.
Obiekt prywatny, udostępniany nieodpłatnie podczas Dnia Architektury Drewnianej organizowanym przez PT Centrum Architektury Drewnianej NID corocznie pod koniec sierpni.
Oprac. Monika Sabljak, PT Centrum Architektury Drewnianej, Zakopane
Rodzaj: willa
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
drewniane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.191400, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_BK.406917
Zobacz także w najbliższej okolicy
10 obiektów
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu willa Jadwiniówka II
ZakopaneWładysława Zamoyskiego 32awilla Jadwiniówka II
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dom (willa) "Biały Ślad"
ZakopaneStefana Żeromskiego 28dom (willa) "Biały Ślad"
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dom (willa) "Goplana"
ZakopaneWładysława Zamoyskiego 26dom (willa) "Goplana"
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dom (willa) "Kujawianka", d. "Janówka"
ZakopaneWładysława Zamoyskiego 31dom (willa) "Kujawianka", d. "Janówka"Obiekt nieistniejący
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu willa "Zbyszko" (d. "Janina")
ZakopaneTytusa Chałubińskiego 21willa "Zbyszko" (d. "Janina")
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu willa "Stokrotka"
ZakopaneTytusa Chałubińskiego 25willa "Stokrotka"
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dworek kustosza
ZakopaneTytusa Chałubińskiegodworek kustosza
-
Dodaj do ulubionych Przejdź do podstrony obiektu dom (willa) "Orlica"
ZakopaneJuliana Tuwima 12dom (willa) "Orlica"
10Pokaż wszystkie