Kościół par. pw. Najświętszej Rodziny, Zakopane
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół par. pw. Najświętszej Rodziny

Zakopane

photo

Kościół jest przykładem architektury eklektycznej. Stanowi dominantę ulicy Krupówki w Zakopanem. Zaprojektowany został przez architekta Józefa Piusa Dziekońskiego. Posiada wysokie wartości architektoniczne i artystyczne.

Historia

Projekt kościoła par. w Zakopanem opracował warszawski architekt Józef Pius Dziekoński w 1876 roku. Dokumentację sfinansował i podarował parafii doktor Tytus Chałubiński. Budowę świątyni rozpoczął ksiądz Józef Stolarczyk. Budowę rozpoczęto 12 VIII 1877 roku. Prace murowe, pod kierunkiem majstra Uznańskiego, rozpoczęto w październiku. Budowa przebiegała dość powoli, z uwagi na trudności finansowe. W 1880 roku wzniesiono fundamenty, przez następne 13 lat budowano ściany. Po śmierci księdza J. Stolarczyka, budowę kontynuował ksiądz Kazimierz Kaszelewski. Prace ostatecznie ukończono w 1896 roku. W latach 1895-1896 Stanisław Witkiewicz zaprojektował m.in. 2 ołtarze do bocznych kaplic, witraże, konfesjonały, ławki oraz wystrój kaplicy św. Jana Chrzciciela. W latach 1896-1897 wykonano ołtarz MB Różańcowej (figury wykonał Jan Nalborczyk, ornamenty Wojciech Brzega) oraz wyposażenie kaplicy, belkę tęczową, 12 witraży, 2 konfesjonały, ławki i inne elementy. W latach 1898-1899 wyrównano teren i ogrodzono kościół. W 1899 roku na wieży kościelnej umieszczono zegar. Świątynię poświęcił ksiądz biskup Jan Puzyna 16 IX 1899. W latach 1900-1901 kontynuowano wyposażenie kościoła. W 1903 roku polichromię na sklepieniu nad prezbiterium wykonał Piotr Niziński, uczeń Jana Matejki. W okresie międzywojennym sprawiano kolejne elementy wyposażenia wnętrza. W latach 1986-1988 przeprowadzono konserwację polichromii.

Opis

Kościół usytuowany jest na wzniesieniu, na placu, cofnięty w stosunku do ulicy Krupówki. Na plac przykościelny prowadzą wysokie, kamienne schody. Od strony południowej otoczony metalowym ogrodzeniem, od wschodu i północy kamiennym murem, w którym 14 kaplic i grota Matki Boskiej z Lourdes. Kościół orientowany, trójnawowy, z węższym prezbiterium zamkniętym półkoliście. Od frontu czteroboczna wieża, przy której okrągłe wieżyczki komunikacyjne sięgające wysokości dachu. Do naw bocznych przylegają symetrycznie kaplice, zamknięte trójbocznie - od północy MB Różańcowej, od południa Najświętszego Serca Jezusowego. Po obu stronach prezbiterium znajdują się prostokątne przybudówki - od północy kaplica św. Jana Chrzciciela, od południa zakrystia. Dach nad nawą główną i prezbiterium jednokalenicowy, dwuspadowy, z sygnaturką w środkowej części kalenicy. Nad nawami bocznym dachy pulpitowe. Wieża i wieżyczki zwieńczone hełmami. Świątynia murowana z kamienia, dachy kryte blachą. W nawach i prezbiterium sklepienie krzyżowe. Ołtarz główny w formie tryptyku. W centrum trzy rzeźby przedstawiające Świętą Rodzinę. W nawach bocznych ołtarze św. Antoniego i św. Andrzeja oraz św. Franciszka i św. Klary. W kaplicy Matki Boskiej Różańcowej ołtarz w stylu zakopiańskim z figurą MB Różańcowej. Kaplica św. Jana Chrzciciela posiada wystrój w stylu zakopiańskim - polichromia z motywami parzenicy, gwiazdy, lelui. W ołtarzu obraz olejny przedstawiający św. Jana Chrzciciela, będący autoportretem Stanisława Witkiewicza.     

Zabytek dostępny przez cały rok.

Oprac. Olga Dyba NID OT w Krakowie, 18.05.2015 r.

Bibliografia

  • Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny. Warszawa 1994.
  • Majdowski A., Budownictwo kościelne w twórczości projektowej Józefa Piusa Dziekońskiego (1844-1927). Warszawa 1995.
  • Moździerz Z., Kościół Najświętszej Rodziny w Zakopanem. Zakopane 2006.
  • Moździerz Z., Początki architektury sakralnej w Zakopanem, (w:) 150 lat organizacji parafialnej w Zakopanem (1847-1997). Kraków 1998.
  • Skorupa A., Zabytkowe kościoły Skalnego Podhala. Kraków 1999.
  • Stolarczyk J. (ks)., Kronika parafii zakopiańskiej. Oprac. Pinkwart M., Poronin 1997.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1877-1896 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Krupówki 1, Zakopane
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. tatrzański, gmina Zakopane
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy