Dom Doktora, Zakopane
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Willa wzniesiona w 1898 r. reprezentuje styl zakopiański z okresu jego szczytowego rozwoju. Zachowała się do dzisiaj niemal w pierwotnej formie.

Historia

Willa została wzniesiona w 1898 r. (data na sosrębie). Projektant budynku nie jest znany, ale wg przekazu rodzinnego Kraszewskich jego powstanie wiąże się z osobą Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego. Fundatorką willi była Justyna z Krzeptowskich Fedro, która wybudowała ją na miejscu starszego obiektu znanego z planu Zakopanego zamieszczonego w „Almanachu Tatrzańskim” z 1894 r. W maju 1910 r. Justyna Fedrowa sprzedała budynek dr Wacławowi Kraszewskiemu (1872-1931), znanemu zakopiańskiemu lekarzowi i społecznikowi. Dom utrzymał się w posiadaniu rodziny do chwili obecnej. Dzięki zabiegom — początkowo córki doktora Janiny Szmurło (1978), a później jego wnuczki Magdaleny Kraszewskiej (obecnej współwłaścicielki), a także pomocy Muzeum Tatrzańskiego 1990 r. z dotacji konserwatorskiej wymieniono gontowe pokrycie dachowe. W następnych latach budynek był systematycznie remontowany i konserwowany z inicjatywy Magdaleny Kraszewskiej, która urządziła tu galerię sztuki stanowiącą miejsce wielu spotkań i inicjatyw kulturalnych.

Opis

Willa usytuowana jest przy ul. Witkiewicza, w otoczeniu ogrodu, zwrócona frontem do ulicy. Budynek stanowi przykład skromnej willi w stylu zakopiańskim i dotrwał do dzisiejszych czasów niemal w pierwotnej formie. Willa założona na rzucie prostokąta, dwutraktowa, czteroosiowa, o trójdzielnym układzie w trakcie frontowym, z korytarzem. Parterowa, z użytkowym poddaszem, poprzedzona gankiem. Posadowiona na podmurówce z kamienia ciosanego. Częściowo podpiwniczona. W dachu, od frontu, w osi środkowej, facjata z balkonem, po której obu stronach znajdują się „wyglądy”. Nakryta dachem dwuspadowym z przyczółkami. Obiekt drewniany, konstrukcji zrębowej, płazy wiązane „na jaskółczy ogon”. Dach kryty gontem. Elewacja frontowa poprzedzona oszklonym gankiem. Na osi środkowej facjata z drewnianym balkonem, z ażurowo, ozdobnie wycinaną balustradą. Otwory okienne i drzwiowe prostokątne, w opaskach. Okna werandy o ozdobnym układzie szprosów, balustrada ozdobnie wycinana. Okapy dachu posadowione są na ozdobnie wyciętych rysiach. Szczyty dachowe w elewacjach bocznych oraz facjatka ozdobione motywem „słoneczka”. We wnętrzach stropy belkowe i sosręby, na jednym z nich, w pomieszczeniu środkowym, wyryta jest data „1898”, w pokoju wsch. napis „Szczęść Boże”. Zachowały się oryginalne piece kaflowe ze stylowych kafli.

Obiekt dostępny z zewnątrz przez cały rok, wewnątrz w godzinach otwarcia Galerii Sztuki Współczesnej.

Oprac. Olga Dyba, NID OT w Krakowie, 18-01-2016 r.

Bibliografia

  • Moździerz Z., Szlak stylu zakopiańskiego. Przewodnik. Zakopane 2014, s. 88-89.
  • Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane. Przewodnik historyczny. Warszawa 1988.
  • Długołęcka L., Pinkwart M., Zakopane od A-Z. Warszawa 1994.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: willa
  • Chronologia: 1898 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Witkiewicza 19, Zakopane
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. tatrzański, gmina Zakopane
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy