Dom towarowy firmy Wertheim, ob. dom handlowy Renoma, Wrocław
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Dom towarowy firmy Wertheim, ob. dom handlowy Renoma

Wrocław

photo

Dom towarowy monumentalnych rozmiarów wg zwycięskiego projektu Hermana Dernburga, o stalowej konstrukcji szkieletowej, znakomity przykład architektury modernistycznej w konwencji art deco.

Historia

Plany budowy we Wrocławiu nowoczesnego domu towarowego monumentalnych rozmiarów firma Wertheim z Berlina miała już przed I wojną światową. Urzeczywistnienie tych planów poprzedzono rozpisaniem konkursu, do którego zaproszono tutejszych architektów: Ludwiga Moshamera, Hermanna Wahlicha, Teo Effenbergera oraz spoza Wrocławia Ericha Mendelsohna, Werry’go Rotha i Hermanna Dernburga. Zwycięski projekt tego ostatniego spełnił wszystkie wymagania konkursowe: wewnętrzny dziedziniec i dobrą organizację dowozu towarów, proponując przy tym jednocześnie nowoczesną architekturę, wpisującą się w historyczny krajobraz miasta. Budynek wzniesiono w rekordowym tempie 8 miesięcy, otwarto 4 IV 1930 r. W kwietniu 1945 r. spłonął. Mimo wypalenia wnętrz, znacznych uszkodzeń elewacji, podjęto decyzje o odbudowie. Dokonywano jej etapami: w latach 1945-48 pod kier. Tadeusza Broniewskiego, w latach 1951-75 pod kier. Lucjana Suwalskiego i w latach 1975-80 pod kier. Wacława Kamockiego, później Jana Rządkowskiego. Między rokiem 1948 a 1973 obiekt funkcjonował jako PDT a od lat 70-tych jako Dom Towarowy Centrum Renoma. Po przejęciu Domów Towarowych Centrum nowy właściciel zdecydował się na przebudowę, która nastąpiła w latach 1998-2005 wg projektów opracowanych przez Zbigniewa Mąćkowa, Krystyny i Pawła Kirschków we współpracy z biurem TSR z Nowego Yorku oraz Estudio Zara z Barcelony. W 2006 r. dom towarowy został przebudowany i rozbudowany o nowe skrzydło od strony pl. Czystego. Projekty nowego skrzydła wykonała Pracownia Projektowa Maćków, wystroju wnętrz Biuro Benoy z Londynu, konstrukcji i instalacji Ove Arup & Partners International Limited (Londyn - Warszawa).

Opis

Budynek usytuowany poza granicami starego miasta, wytyczonymi fosą miejską, frontem zwrócony w kierunku ul. Świdnickiej, placu Kościuszki i Podwala, z elewacją cofniętą w stosunku do wcześniejszej linii zabudowy. Siedmiokondygnacyjny (dwie górne kondygnacje cofnięte uskokowo), wzniesiony na planie zbliżonym do trapezu, o zaokrąglonych narożach, z tarasami na dachu. Wewnątrz dwa czterokondygnacyjne, nakryte szklanymi dachami dziedzińce, przy których dwie otwarte klatki schodowe. Wejście główne od str. zach., na osi, kryte wspornikowym daszkiem, w głębi właściwe drzwi. Elewacje o podziałach horyzontalnych: poziome pasy pokryte glazurowaną, mozaikową okładziną, z brązowymi gzymsami oraz pasami wielodziałowych okien poprzedzielanych wąskimi lizenami. Na lizenach międzyokiennych (w kondygnacjach 1-4) w zwieńczeniu głowy portretowe autorstwa Ulricha Nitsche i Hansa Klakowa.

Obiekt dostępny.

oprac. Teresa Przydróżna, OT NID we Wrocławiu, 19-11-2015 r.

Bibliografia

  • Atlas architektury Wrocławia, t. 1. Budowle sakralne. Świeckie budowle publiczne. Wrocław, 1997, nr kat. 312.
  • Leksykon architektury Wrocławia, Wrocław 2011, s. 678.
  • Zabytki sztuki w Polsce. Śląsk, Warszawa 2006, s. 1025.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1929 - 1930
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Świdnicka 40, Wrocław
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. Wrocław, gmina Wrocław
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy