nadszybie szybu Powietrzny, Wałbrzych
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

nadszybie szybu Powietrzny

Wałbrzych

photo

Przykład zwartej zabudowy szybu kopalnianego, utrzymanej w stylu śląskiego budownictwa przemysłowego końca XIX w.

Historia

Maszynownię wzniesiono w 1891r. W 1901 r. Wybudowano stalową wieżę wyciągu szybowego. Szyb Został wyłączony z eksploatacji w 1992 r. Od tego czasu popadał w ruinę, w 1999 r. rozebrano wieżę szybową. W 2012 r. przeprowadzony został remont zabezpieczający.

Opis

Zabudowa szybu „Powietrzny” (do 1945 r. „Wetterschacht”) została wzniesiona na przełomie XIX/XX w. z cegły. 

Dwukondygnacyjną wieżę nadszybową (późniejsze nadszybie) wzniesiono w stylu arkadowym na planie kwadratu. Jej dwuosiowe elewacje rozczłonkowano lizenami i gzymsowaniem, ożywiono okulusami oraz otworami i blendami o łukach pełnych lub odcinkowych. Wraz z pogłębianiem szybu w pierwotną murowaną wieżę szybową z 1891 r. wbudowano stalową nitowaną kratownicową wieżą wyciągu szybowego. Między maszynownią a wieżą zainstalowano wentylatorownię.

„Powietrzny” po 1945 r. pełnił rolę szybu wentylacyjnego kopalni "Mieszko".

W 1992 r. szyb został wyłączony z eksploatacji, zasypany i zakorkowany. Wyposażenie techniczne nie zachowało się.

Obecnie zespół znajduje się w złej kondycji. Jest zachowany jako trwała ruina, po pracach zabezpieczających. Stalowa wieża wyciągowa nie istnieje, została rozebrana w 1999 r. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się budynek dawnej markowni, obecnie mieszkalny.

Zespół szybu „Powietrzny“ znajduje się w dzielnicy Wałbrzycha Pogórze. Mieści się bezpośrednio przy ulicy.

Oprac. Krzysztof Czartoryski, OT NID we Wrocławiu, 16.02.2017 r.

Bibliografia

  • J. Jaros, Słownik historyczny kopalń węgla na ziemiach polskich, Katowice 1984;
  • Karta ewidencyjna hali wentylatorów i maszynowni szybu „Powietrzny”, S. Januszewski, 1993, w arch. Delegatury WUOZ w Wałbrzychu.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kopalnia
  • Chronologia: 1891 - 1901
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Świdnicka 76, Wałbrzych
  • Lokalizacja: woj. dolnośląskie, pow. Wałbrzych, gmina Wałbrzych
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy