Latarnia morska Ustka, Ustka
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Latarnia morska Ustka

Ustka

photo

Latarnia morska jest charakterystycznym elementem krajobrazu Ustki, jako nadmorskiego miasta portowego. Obiekt, obok oczywistej wartości praktycznej, posiada również duże znaczenie symboliczne - reprezentuje wielowiekową morską tradycję miasta. Zastosowane w latarni urządzenia optyczne czynią z niej ważny zabytek techniki, ilustrujący rozwój latarnictwa od momentu powstania obiektu do dnia dzisiejszego. Forma architektoniczna budowli reprezentuje surowy styl latarń wznoszonych przez pruskich inżynierów.

Historia

Ustka była średniowieczną osada rybacką i portową. Od XIV w. ustecki port należał do miasta Słupska, w 1831 r. przeszedł na własność państwa pruskiego. Początkowo rolę latarni morskiej pełniła wieża kościoła. W 1871 r. w Ustce funkcjonowała latarnia z aparaturą Fresnela, wciągana na maszt przy stacji pilotów. W 1892 r. zbudowano nową stację pilotów z wieżą latarnianą, zachowaną do dnia dzisiejszego. Latarnia emitowała światło stałe, czerwone, o zasięgu 8 Mm, 11,6 m nad poziomem morza. W 1905 r. podwyższono wieżę i zamontowano laternę. Obecnie latarnia ma 22, 2 m wysokości (nad poziomem morza, mierzona do światła na wieży), 18 Mm zasięgu, światło białe, przerywane. W pierwszych latach po II wojnie światowej latarnia nazywała się Postomino, od 1947 r. jej nazwa brzmi „Ustka”.

Opis

Latarnia położona jest u ujścia kanału portowego, na Nabrzeżu Pilotowym, u nasady falochronu wschodniego. Usytuowana została na niewielkim wzniesieniu. Od zachodu sąsiaduje z nabrzeżem kanału portowego, od północy z ulicą i nadmorską plażą, a od południa i wschodu z zabudowaniami miasta.

Forma architektoniczna latarni nawiązuje do stylu neogotyckiego. Budowla jest murowana z cegły, nie otynkowana. Bryła złożona z dwuskrzydłowego korpusu stacji pilotów oraz wieży latarnianej. Korpus stacji pilotów założony jest na rzucie litery „L”. Skrzydło wschodnie korpusu jest jednokondygnacyjne, skrzydło zachodnie dwukondygnacyjne. Oba skrzydła nakryte są osobnymi, dwuspadowymi dachami. Wieża latarniana założona jest na rzucie ośmiokąta, wbudowanego w południowo-zachodniej naroże stacji pilotów. Bryła wieży jest czterokondygnacyjna, zakończona okrągłą laterną, zwieńczoną stożkowym daszkiem. Elewacje całej budowli otrzymały oszczędny, neogotycki wystrój. Elewacje szczytowe są zwieńczone sterczynowymi szczytami, trzon wieży ceglanym, ostrołucznym gzymsem arkadkowym. Otwory drzwiowe i okienne zostały sklepione łukami odcinkowymi lub ostrymi. We wnętrzu wieży mieści się klatka schodowa z betonowymi i metalowymi, kręconymi schodami.

Zabytek dostępny. Latarnię można zwiedzać: maj, czerwiec i wrzesień - godz. 10-17, lipiec, sierpień - godz. 10 - do zachodu słońca.

Oprac. Beata Dygulska, OT NID w Gdańsku, 15.10.2014 r.

Bibliografia

  • Brzóska E. i A., Ustka jakiej nie znamy, Ustka 2006, str. 49, 63, 67 i inne;
  • Czerner M., Latarnie morskie polskiego wybrzeża, wyd. 2, Poznań 1971, str. 103-104;
  • Karta ewidencyjna zabytku architektury. Latarnia morska, opr. M. Lęcznarowicz,1984, Archiwum NID

Informacje ogólne

  • Rodzaj: inne
  • Chronologia: koniec XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Limanowskiego 1, Ustka
  • Lokalizacja: woj. pomorskie, pow. słupski, gmina Ustka (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy