kapliczka, Ulanowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Kaplica wybudowana na przełomie XVIII i XIX wieku, nawiązuje swoim stylem do północnego klasycyzmu. Stanowi cenny element krajobrazu kulturowego, świadectwo bogatego duchowego życia dawnych i obecnych pokoleń lokalnej społeczności.Kaplica wybudowana na przełomie XVIII i XIX wieku, nawiązuje swoim stylem do północnego klasycyzmu. Stanowi cenny element krajobrazu kulturowego, świadectwo bogatego duchowego życia dawnych i obecnych pokoleń lokalnej społeczności.

Historia

Klasycystyczna kaplica z około 1800 r. Według Hansa Joachima Helmigk’a inspirowana jest kaplicą cmentarną znajdującą się w Dolnym Brzegu Karla Georga Heinricha von Hoyma, którą zaprojektował Friedrich Gilly. Bliskie sąsiedztwo z zabudowaniami dawnego pałacu w Ulanowicach pozwala przypuszczać, że fundator kapliczki mógł pochodzić z wyższej warstwy społeczeństwa.

W pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku budynek poddano remontowi, podczas którego wymieniono stolarkę okienną drewnianą na plastikową. Mury budynku poddano zabiegowi osuszania. Niekorzystnym przekształceniom uległy bazy kolumn, które zostały zakryte grubą warstwą tynku oraz poszycie dachu, które pierwotnie było wykonane z łupku.

W 2016 roku na wniosek właściciela kapliczki to jest parafii rzymskokatolickiej pw. Nawiedzenia NMP w Goświnowicach wykonano gruntowny remont kapliczki. Podczas niego wymieniono stare poszycie dachowe na nowe z blachy aluminiowej powlekanej, układanej w karo. Sygnaturka została obita blachą aluminiową w kształcie łuski z wytłoczonym rąbkiem i uproszczoną formą lilii. Uszkodzone elementy konstrukcyjne dachu i wieżyczki zostały zastąpione nowymi o tych samych parametrach i o takim samym sposobie łączenia. Ze względu na brak możliwości wejścia do środka kaplicy można jedynie przypuszczać, że z uwagi na bliską lokalizację stawu kaplica może być poświęcona św. Janowi Nepomucenowi.

Opis

Klasycystyczna kaplica usytuowana w centrum miejscowości. Wolnostojąca, zwrócona frontem w stronę południowo wschodnią. Zbudowana na planie prostokąta, z półkoliście zamkniętą od strony północno zachodniej absydą. Kaplica murowana i otynkowana. Pomimo, że elewacja frontowa jest oszczędna w detalach to efekt monumentalności został podkreślony przez portyk składający się z czterech kolumn w typie doryckim zwieńczony szczytem w kształcie tympanonu. Kolumny nie są rozmieszczone w równych odstępach. Tworzą pary, które umieszczone są bliżej siebie. W ten sposób utworzono szersze przejście pomiędzy kolumną drugą i trzecią. Do wnętrza kaplicy prowadzą dwuskrzydłowe drzwi pełne, płycinowe, wykonane z drewna. Na ich bokach zamontowano kute zawiasy o finezyjnych kształtach. Także i płytka zakrywająca mechanizm zamka ryglowego została ozdobiona subtelnymi ornamentami. Kapliczka jest nakryta dachem dwuspadowym, nad absydą dach trójpołaciowy. Poszycie dachu z blachy aluminiowej powlekanej. Na kalenicy, w niedużej odległości od ściany szczytowej osadzono niewysoką wieżyczkę na sygnaturkę zwieńczoną daszkiem wieżowym. Na elewacji bocznej wschodniej umieszczono dwa okna, zamknięte półkoliście. Elewacja boczna zachodnia stanowi lustrzane odbicie wschodniej.

Zabytek dostępny przez cały rok.

Oprac. Magdalena Urbaniak – Leśniak, OT NID w Opolu, 23.08.2017 r.

Bibliografia

  • Zabytki sztuki w Polsce Śląsk, pod red. S. Brzezicki, C. Nielsen, Warszawa 2006, s. 89;
  • Oberschlesische Landbaukunst um 1800, H. J. Helmegk, Berlin 1937.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kaplica
  • Chronologia: przełom XIX/XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Ulanowice
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. nyski, gmina Otmuchów - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy