Kamienica z oficynami, ob. Muzeum Okręgowe, Oddział im. Marii Konopnickiej, Suwałki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kamienica z oficynami, ob. Muzeum Okręgowe, Oddział im. Marii Konopnickiej

Suwałki

photo

Budynek przy ul. Kościuszki 31 jest jednym z pierwszych murowanych budynków z lat 30. XIX w., oddaje charakter tej fazy rozbudowy Suwałk, cechują go walory artystyczne. Ma znaczenie historyczne ze względu na miejsce urodzenia pisarki Marii Konopnickiej. Jest fragmentem zabudowy ul. Kościuszki, stanowiącej dobrze zachowany zespół urbanistyczny z czasów Królestwa Kongresowego.

Historia

Na pocz. XIX w. dwa place od ul. Kościuszki do rz. Czarnej Hańczy należały do suwalskich mieszczan W. Kulwińskiego i W. i M. Kolankiewiczów. Na placu od pn. Kulwiński wzniósł drewniany spichrz, stajnię i wozownię, plac sąsiada pozostał niezabudowany. Następnym właścicielem został rejent Trybunału Cywilnego Województwa Augustowskiego w Suwałkach Jan Zapiórkowski. Kamienica wzniesiona została w dwóch etapach 1826-1827 i 1835-1836. W latach 1841-1849 w domu Zapiórkiewicza mieszkał adwokat Józef Wasiłowski z żoną Scholastyką, którym w 1842 r. przyszła na świat córka Maria (Maria Konopnicka, w 1935 r. odsłonięto umieszczoną na budynku tablicę ku czci pisarki). Przez pewien czas kamienicę przejęła carska administracja rządowa. W efekcie dziedziczenia i sprzedaży nieruchomość trafiła w ręce Michała Jaroszewicza. W 1920 r. Maria Jaroszewicz sprzedała nieruchomość Linkiewiczom, a ci jeszcze w tym samym roku Aleksandrowi i Bronisławie Lutyńskim. W ich rękach pozostawała do 1978 r. W okresie międzywojennym mieścił się tam zakład krawiecki, magazyn towarów bławatnych p. Lutyńskich, skład Polsko-Amerykańskiego Towarzystwa Handlowo-Przemysłowego „POLAMTOW”. W 1950 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Suwałkach podjęło uchwałę o wywłaszczeniu Lutyńskich z nieruchomości przy ul. Kościuszki 31 i utworzeniu Muzeum Ziemi Suwalskiej. Muzeum otwarto ostatecznie w 1973 roku. Generalny remont wykonano w 1995 roku. Obecnie siedziba Muzeum Okręgowego w Suwałkach, oddziału im. Marii Konopnickiej.

Opis

Budynek usytuowany w zachodniej pierzei ul. Kościuszki na działce ciągnącej się do rz. Czarnej Hańczy w zachodniej granicy. W głębi wolnostojąca oficyna z ogrodem. Kamienica na planie prostokąta z dwoma oficynami. Prostopadłościenna, jednokondygnacyjna bryła z facjatą. Murowana z cegły, tynkowana. Na osi symetrii brama wjazdowa (ob. wejście), osłonięta loggią wspartą na dwóch parach toskańskich kolumn. Elewacja frontowa piętnastoosiowa, symetryczna. Wyróżnia się dużą pięcioosiową facjatą zwieńczoną schodkową attyką. Okna prostokątne, w nadprożach okien facjaty klucze zdobione maskami lwów, pod oknami facjaty wolutowe wsporniki. Wnętrze dwutraktowe, drewniana klatka schodowa.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Grażyna Rogala, OT NID w Białymstoku, 23.12.2014 r.

Bibliografia

  • Czapska A., Architektura Suwałk, [w:] Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, Białystok 1965, s. 318.
  • Matusiewicz A., Dom Marii Konopnickiej, „Jatwieź”, nr 24, 2003, s. 14-25.
  • Suwałki miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005, s. 841, il. s. 840.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 1826-1827
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościuszki 31, Suwałki
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. Suwałki, gmina Suwałki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy