Gmach d. Komisji Wojewódzkiej i Trybunału, Suwałki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Gmach d. Komisji Wojewódzkiej i Trybunału

Suwałki

photo

Budynek d. Komisji Wojewódzkiej i Trybunału jest jednym z najważniejszych obiektów użyteczności publicznej w Suwałkach, świadczącym o jego historii. Cechują go wybitne walory artystyczne, jest bowiem przykładem dobrej, klasycyzującej architektury z pocz. XIX wieku. Jak stwierdzała wybitna badaczka architektury Anna Czapska: nieznany autor tego gmachu znał dobrze formy i zasady architektury klasycznej, tak często i chętnie w tym okresie stosowanej, toteż budynek Komisji ma poprawność zarówno proporcji całości, jak i detalu.

Historia

Budynek d. Komisji Wojewódzkiej i Trybunału składa się z dwóch piętrowych, prostopadłościennych korpusów ustawionych do siebie prostopadle i włączonych w pierzeje ulic Kościuszki i Chłodnej. W 1816 r. przeniesiono do Suwałk stolicę województwa augustowskiego. Jej siedzibę ulokowano w murowanym, piętrowym budynku na rogu Rynku i ówczesnej ul. Sejneńskiej ob. Chłodnej. W 1819 r. z funduszy miasta zakupiona plac z powyższym budynkiem i rozbudowano go w stronę ul. Kościuszki. Kolejna przebudowa miała miejsce w 1927 r., kiedy to w gmachu umieszczono Państwową Szkołę Rzemieślniczą, przejazd bramny (na dziesiątej osi) od ul. Chłodnej zamurowano, a wjazd umieszczona na osi czwartej od zachodu. W tym czasie w podwórzu wzniesiono oficyny mieszczące warsztaty szkolne W części budynku od ul. Kościuszki mieściły się biura i drukarnia. Po 1945 r. umieszczono w parterze zach. korpusu budynku przychodnię zdrowia oraz na piętrze Wydział Finansowy Miasta. W 1981 r. piętro zajęła siedziba MO. W l. 90. XX w. mieściły się tu różne firmy prywatne. W budynku od ul. Chłodnej do 1994 r. funkcjonowało Technikum Mechaniczne. Po 2000 r. przywrócono pierwotny przejazd bramny, dodatkowo przebito otwór wejściowy w narożniku budynku. Obecnie własność prywatna, funkcja mieszkalno-usługowa.

Opis

Obiekt usytuowany jest na skrzyżowaniu ulic Kościuszki i Chłodnej, w kwartale mieszczącym się pomiędzy ulicami Kościuszki, Chłodną, Noniewicza i Waryńskiego w bezpośrednim sąsiedztwie Parku im. Konstytucji 3. Maja. Budynek klasycystyczny na planie dwóch prostokątów, dwóch piętrowych, prostopadłościennych korpusów ustawionych do siebie prostopadle. Do korpusu przy ul. Chłodnej przylega oficyna. Murowany z cegły, tynkowany, nakryty dachami dwuspadowymi. Elewacja pn. od ul. Chłodnej dziewiętnastoosiowa W ściętym narożniku znajdują się drzwi wejściowe i balkonowe. Elewacja zach. od ul. Kościuszki czternastoosiowa z trójosiowym pseudoryzalitem (o sześciu pilastrach na I piętrze) zwieńczonym trójkątnym szczytem. Otwór wejściowy zamknięty pełnym łukiem (również dwa wejścia boczne) to efekt współczesnej przebudowy, pierwotnie otwór ten był prostokątny równy szerokości pozostałych otworów okiennych. Dolne kondygnacje zaakcentowane pasowym boniowaniem, górne gzymsem podokiennym i zwieńczone uproszczonym belkowaniem. Okna obramione opaskami.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Grażyna Rogala, OT NID w Białymstoku, 23.12.2014 r.

Bibliografia

  • Studia i materiały do dziejów Suwalszczyzny, red. J. Antoniewicz, Białystok 1965, s.215, 219.
  • Suwałki miasto nad Czarną Hańczą, red. J. Kopciał, Suwałki 2005, s.111, 120, 247, 254-9, 838, il. s. 111.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1. poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościuszki 74, Suwałki
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. Suwałki, gmina Suwałki
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy