Dworzec kolejowy, Suwałki
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Budowa sieci kolejowej na terenie województwa podlaskiego przypadła na 2. poł. XIX i pocz. XX wieku. Łączyła się z działalnością rządu rosyjskiego i dlatego też wzniesione budynki nosiły cechy stylowe architektury rządowej. Dworzec w Suwałkach cechuje wysoka wartość artystyczna. Elewacje licowane są czerwoną cegłą, tak jak ówczesne obiekty koszarowe czy fabryczne, zdobione misternym ceglanym detalem: pilastrami, kostkowymi gzymsami, fryzami arkadkowymi. Ryzality akcentowane masywnymi zwieńczeniami z nakładających się na siebie warstwami cegieł, nad oknami odcinkowe ceglane łuki, wystające poza lico ściany i spięte zwornikami. Dworce takie zachowały się m.in. w Augustowie czy Kamiennej Nowej.

Historia

W latach 1896-1897 poprowadzono linię kolejową Olita-Suwałki-Augustów-Grodno i stację w Suwałkach ulokowano w pn.-wsch. części miasta. Uroczyste otwarcie linii miało miejsce 13.05.1899 roku. W tym czasie zapewne wybudowano dworzec kolejowy. Zbombardowany we wrześniu 1939 roku. Do lat 90. XX w. ulokowane były w nim: Zakład Przewozów Pasażerskich, Zakład Przewozów Towarowych, Zakład Taboru i Zakład Teleinformatyki Kolejowej. Obecnie nieużytkowany.

Opis

Obiekt usytuowany jest w północno-wschodniej części miasta, przy ul. Kolejowej. Elewacja południowo-zachodnia zwrócona jest do peronów. W bliskim sąsiedztwie obiekty towarzyszące i budynki mieszkalne kolejarzy oraz skwer z fontanną. Budynek w stylu carskiej architektury rządowej. Na planie wydłużonego prostokąta z ryzalitami w części środkowej elewacji zachodniej, wsch. oraz bocznych. Jednokondygnacyjny, częściowo podpiwniczony, ryzality zwieńczone attykami. Murowany, licowany czerwoną cegłą. Elewacja zachodnia (od strony peronów) trzynastoosiowa, w części środkowej pięcioosiowy ryzalit zwieńczony szczytem schodkowym. Elewacja wschodnia piętnastoosiowa, w części środkowej trójosiowy ryzalit mieszczący drzwi wejściowe poprzedzone schodkami. Cały budynek obiega fryz ząbkowy pod gzymsem koronującym. Ryzality akcentowane masywnymi zwieńczeniami z nakładających się na siebie warstwami cegieł, nad oknami odcinkowe ceglane łuki, wystające poza lico ściany i spięte zwornikami. Wnętrze o układzie nieregularnym, w części południowej i północnej dwutraktowe, w części środkowej jednotraktowe.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Grażyna Rogala, OT NID w Białymstoku, 23.12.2014 r.

Bibliografia

  • Kułak A., Budynki użyteczności publicznej, [w:] Perły architektury województwa podlaskiego, Białystok-Bydgoszcz 2010, s. 97, il. s. 101.
  • Piłaszewicz Z., Suwałki. Studium historyczno-urbanistyczne, Białystok 1979, mps, archiwum NID OT w Białymstoku.
  • Straczyński K., Architektura murowanych dworców kolejowych w województwie podlaskim, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego”, 2013, z. 19, s. 149-150.
  • Suwałki miasto nad Czarną Hańczą, pod red. J. Kopciała, Suwałki 2005, s. 141, 724, il. s. 723.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: infrastruktura kolejowa
  • Chronologia: 2. poł. XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kolejowa 2, Suwałki
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. Suwałki, gmina Suwałki
  • Właściciel praw do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy