Kościół parafialny pw. św. Jadwigi, Staw
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół parafialny pw. św. Jadwigi

Staw

photo

Kościół pw. św. Jadwigi jest przykładem budownictwa zrębowego, na zewnątrz oszalowanego, wzmocnionego lisicami. Stanowi przykład drewnianej wiejskiej świątyni charakterystycznej dla regionu.

Historia

Parafia Świętej Jadwigi Śląskiej w Stawie to jedna z 7 parafii leżących w granicach dekanatu strzałkowskiego. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1271 r.. Parafia erygowana około 1320 roku. Obecny drewniany kościół wzniesiony został w 1780 r. na miejscu wcześniejszego, wzmiankowanego w końcu XIV w. W 1854 r. od zachodu dostawiono wieżę. W końcu XIX w. od strony północnej obudowano do nawy kaplicę murowaną rodziny Lutomskich. Restaurowany w okresie międzywojennym. W 2002 r. wyremontowano wieżę.

Opis

Staw to niewielka wieś w gminie Strzałkowo położona ok. 8 km na północny zachód od Słupcy. Kościół p.w. św. Jadwigi usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu w zachodniej części wsi, po południowej stronie drogi z Chwałkowic do Wólki. Wokół kościoła rozciąga się teren dawnego cmentarza przykościelnego, otoczony murowanym z kamienia polnego ogrodzeniem. Na teren przykościelny prowadzą od strony północowschodniej i północno-zachodniej murowane schody. Kościół jest budowlą o konstrukcji zrębowej, oszalowaną, wzmocniona lisicami. Orientowany. Jednonawowy, z nieco węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie. Przy nawie od północy znajduje się murowana kaplica Lutomskich a od południa kruchta. Od zachodu do nawy przylega wieża konstrukcji słupowej zwieńczona hełmem z prześwitem. Po północnej stronie prezbiterium znajduje się zakrystia. Dach dwukalenicowy, dwuspadowy, kryty blachą, murowana kaplica kryta dachówką. Nad nawą wieżyczka na sygnaturkę. Wnętrza przykryte stropem. W kaplicy sklepienie krzyżowe. Drzwi od zachodu z kartuszem rokokowym i datą 1854. Na uwagę zasługuje zachowane wyposażenie wnętrza. Ołtarz główny późnorenesansowy, z krucyfiksem z przełomu XVII i XVIII w. i barokowymi rzeźbami biskupów i aniołów, ma zwieńczenie, uszy i mensę rokokowe. Dwa ołtarze boczne rokokowe z rzeźbami aniołów i obrazami św. Jadwigi z pocz. XIX w. i św. Michała z XVIII w. W kaplicy znajduje się późnorenesansowy ołtarz z początku XVII w.; na ścianie - tablica nagrobna Izydora Łukomskiego, poległego w 1848 r. Chrzcielnica rokokowa z rzeźbą pelikana na gnieździe i dwie kamienne kropielnice gotyckie. Warto zwrócić uwagę na dwa witraże w oknach nawy, wykonane przez Marię Powalisz-Bardońską w końcu lat siedemdziesiątych XX w. Na wschód od kościoła stoi dzwonnica drewniana konstrukcji słupowej na podmurówce z cegły, nakryta daszkiem namiotowym.

Dostępność obiektu: dostępny z zewnątrz. Msza św. w niedziele: 11.00 i 16.00; w dni powszednie: 17.00, w święta zniesione: 10.00, 17.00

Oprac. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 23.11.2015 r.

Bibliografia

  • Brykowski R., Wielkopolskie Kościoły Drewniane, Poznań 2001; str. 176.
  • Drewniane Kościoły w Wielkopolsce, red. Maluśkiewicz P., Poznań 2004; str. 250
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. V: Województwo poznańskie, z. 22: Powiat słupecki, oprac. T. Ruszczyńska, A. Sławska, Warszawa 1960, s. 19-20
  • Wielkopolska Słownik Krajoznawczy, Poznań 2002, s. 179
  • Maluśkiewicz P., Województwo konińskie, Warszawa-Poznań 1983, s. 293-294
  • Maluśkiewicz P., Ziemia konińska, przewodnik turystyczny, Konin 2002, s. 151
  • Nowak A. C., Słupca - Pyzdry - Zagórów, Poznań 1987, 35

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1780 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Staw
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. słupecki, gmina Strzałkowo
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy