Lamus plebański, Sokoły
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Bardzo ciekawy i rzadki w województwie podlaskim przykład zastosowania stylu klasycystycznego w budynku o przeznaczeniu gospodarczym. Zachowany w oryginalnej formie.

Historia

Wzniesiony w l. 30 XIX w. Podawane są daty 1830 i 1837. W czasie II wojny światowej funkcjonowała tu zlewnia mleka. Remontowany w 1945 r. i w l. 70. XX w. (wymiana tynków, pokrycia dachowego i częściowo więźby dachowej). W 2013 r. generalny remont: wymiana tynków, pokrycia dachowego, zniesienie dachu pulpitowego na piwnicy i przekrycie jej betonowym stropem, wymiana stolarki okiennej, obmurowanie wejścia do piwnicy.

Opis

Usytuowany w płn.-wsch. części zespołu kościelnego parafii Wniebowzięcia NMP, na wsch. od plebanii, przy ogrodzeniu otaczającym jej teren. Klasycystyczny.

Dwukondygnacyjny, wzniesiony na rzucie wydłużonego prostokąta, od zach. przybudowana prostokątna w rzucie piwnica. Kryty dachem dwuspadowym; piwnica płaskim stropem. Wejścia do głównego budynku i piwnicy w krótszej elewacji wsch.; do gł. budynku poprzedzone schodami, do piwnicy obmurowane, osłonięte dwuspadowym daszkiem. W szczycie drewniany dwuspadowy daszek służący do osłony żurawia. Narożniki wzmocnione szkarpami.

Murowany z cegły, tynkowany. Dach kryty dachówką karpiówką. Strop belkowy tynkowany. Posadzki cementowe. Drzwi wejściowe w budynku głównym drewniane, jednoskrzydłowe, nabijane deskami w romby przy pomocy ćwieków. Otwory okienne zamurowane do ¾ wysokości, okna drewniane.

Elewacje szczytowe jednoosiowe, wzdłużne sześcioosiowe, podzielone pasowymi gzymsami: kordonowym i wieńczącym. W elewacji frontowej, oflankowanej skarpami narożnymi dwa otwory wejściowe: w pierwszej i drugiej kondygnacji, ujęte w przyziemiu dwiema parami półkolumn o profilowanych głowicach, w drugiej kondygnacji dwoma uproszczonymi pilastrami. W pozostałych elewacjach otwory okienne zamknięte półkoliście z kluczem.

We wnętrzu przedsionek ze schodami na piętro oraz trzy pomieszczenia w układzie amfiladowym; piętro i piwnica jednoprzestrzenne.

Dostępny za zgodą właściciela.

Oprac. Aneta Kułak, OT NID Białystok, 29-09-2014 r.

Bibliografia

  • Boruch W., Spichlerz plebański w Sokołach. Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, 1987.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. IX, Województwo łomżyńskie, red. M. Kałamajska-Saeed, z. 2, Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, oprac. M. Kałamajska-Saeed, Warszawa 1986, str. 73, il. 85, 86.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek gospodarczy
  • Chronologia: l. 30. XX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Kościelna 1, Sokoły
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. wysokomazowiecki, gmina Sokoły
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy