Kościół pw. św. Andrzeja, Słupia pod Bralinem
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. Andrzeja

Słupia pod Bralinem

photo

Kościół pw. św. Andrzeja jest przykładem budownictwa zrębowego, na zewnątrz oszalowanego. Stanowi przykład drewnianej wiejskiej świątyni charakterystycznej dla regionu. Jego forma, nieco powiększona po rozbudowie jest typowa dla południa Wielkopolski. Obiekt reprezentuje architekturę drewnianą charakterystyczną dla śląskiej szkoły XVII i XVIII w.

Historia

Kościół w Słupi pod Bralinem po raz pierwszy wymieniany był w dokumentach z lat 1285 i 1310 roku. Jako kościół parafialny wymieniany jest w 1492 roku, wówczas to świątynia została odbudowana staraniem plebana Pawła z Wałdowa. Po okresie reformacji w 1651 roku kościół w Słupi pod Bralinem został kościołem filialnym parafii w Turkowych. Z tego roku prawdopodobnie pochodzi obecny kościół zbudowany na miejscu poprzedniego z 1492 roku. W 1911 roku kościół został rozbudowany przez dodanie transeptu i przedłużenie prezbiterium oraz nawy ku zachodowi. Budowa wieżyczki na połączeniu transeptu z nawą. Kościół remontowano na przełomie XX i XXI w. Restaurowany w 1985 oraz po 2000 r. W 1979 roku parafia pw. św. Andrzeja Apostoła została ponownie erygowana.

Opis

Słupia pod Bralinem to wieś na terenie gminy Perzów położona przy drodze S 7 do Wrocławia, 13 km na zachód od Kępna. Od końca XV wieku osada należała do sycowskiego wolnego państwa stanowego. Świątynia usytuowana na wyniesieniu jest orientowana, jednonawowa. Kościół pw. św. Andrzeja zbudowany został w konstrukcji zrębowej, którą oszalowano na zewnątrz oraz wewnątrz. Według KZS nowsze części kościoła są konstrukcji szkieletowej, którą oszalowano (?). Nawa kościoła na rzucie prostokąta z transeptem. Od wschodu przylega do niej wydłużone prezbiterium zamknięte wielobocznie. Od północy do prezbiterium przylega prostokątna zakrystia. Od frontu, od zachodu dostawiono do kościoła czworoboczną wieżę o konstrukcji słupowej. Wieża dość niska o ścianach pochyłych (podobną formę ma wieża kościoła w Kozie Wielkiej, gm. Perzów). Drewniana konstrukcja kościoła posadowiona została częściowo na murowanej podmurówce, a częściowo na drewnianej podwalinie. Dachy nad nawą, prezbiterium i transeptem dwuspadowe. Wieżę wieńczy ośmioboczny dach namiotowy. Wewnątrz na jednej z belek widnieje data 1816. Wszystkie dachy pokryte zostały drewnianym gontem. Na skrzyżowaniu nawy i transeptu znajduje się wieżyczka na sygnaturkę z latarnią zwieńczona cebulastym hełmem o barokowej formie z 1911 roku.

W przyziemiu wieży kruchta. W przestrzeni podwieżowej, którą włączono do nawy znajduje się chór muzyczny wsparty na dwóch słupach, związanych konstrukcyjnie z wieżą. Na belkowym stropie kościoła znajduje się współczesna polichromia. Na uwagę zasługuje portret epitafijny malowany na blasze proboszcza Tomasza Możdżanowskiego z 1789 r. W rokokowym ołtarzu głównym z II połowy XVIII wieku centralnie usytuowany jest obraz św. Andrzeja Apostoła. Boczne ołtarze o formach eklektycznych. Ponadto w kościele znajdują się dwa obrazy: barokowy z wizerunkiem Chrystusa Ukrzyżowanego oraz św. Jana Nepomucena z 2 poł. XVIII wieku. W wieży kościelnej wisi dzwon gotycki z napisem minuskułowym.

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu. Bliższe informacje na temat parafii oraz godziny Mszy Św. są podane na stronie parafii i diecezji kaliskiej: www.diecezja.kalisz.pl

Oprac. Teresa Palacz, OT NID w Poznaniu, 22.10.2014 r.

Bibliografia

  • Maluśkiewicz P., Drewniane kościoły w Wielkopolsce, Poznań 2004.
  • Anders P., Województwo kaliskie, szkic monograficzny, Poznań 1983.
  • Rocznik Diecezji Kaliskiej - 2002, Kalisz 2002.
  • Łęcki Wł., Wielkopolska - słownik krajoznawczy, Poznań 2002.
  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, Ruszczyńska T., Sławska A. (red.), t. 5, z. 7 pow. kępiński, s. 20, Warszawa 1958.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1651 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Słupia pod Bralinem
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. kępiński, gmina Perzów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy