Zespół dworski, Skórnice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół dworski

Skórnice

photo

Wyjątkowe w skali regionu późnoklasycystyczne założenie w romantycznej oprawie zieleni parkowej i skomplikowanego układu wodnego, złożonego z fos i kanałów połączonych z dużym stawem, sztucznych wysp i kamiennych mostków.

Historia

Wieś istnieje co najmniej od XV w., a jedną z pierwszych o niej wzmianek zawiera Liber beneficiorum Jana Długosza; należała wówczas do parafii Fałków, a jej właścicielem był Jan Gizicki. W XIX w. funkcjonowała nazwa Skórnica. Istniał na terenie wsi wielki piec nad rzeką Czarną, zbudowany po 1815 r., zatrudniający nawet do 60 pracowników, wieś była wiec w tym czasie jedną z przemysłowych osad w okolicach Końskich. Przedsiębiorstwo należało do rodziny Jakubowskich, która wzniosła w Skórnicach ok. 1850 r. dwór, otoczony romantycznym parkiem pośród stawów. W tym samym czasie powstał też spichlerz, należący zapewne do istniejącego wówczas folwarku. W okresie międzywojennym XX w. zespół dworski był własnością Kotarskich. W okresie okupacji hitlerowskiej ukrywał się tutaj od 1940 do 1942 r. Leszek Kołakowski, po wysiedleniu z Łodzi. Po drugiej wojnie światowej majątek znacjonalizowano, a w dworze mieściły się różne instytucje, m.in. w latach 80. - posterunek milicji. Obecnie dwór, spichlerz i park są własnością prywatną. W latach 2002-2012 wykonano przy dworze prace remontowe i restauracyjne elewacji i wnętrz, mające przystosować obiekt do celów agroturystycznych. Oprócz tego odtworzono historyczny system wodny fos i kanałów, wzmocniono kamienne mostki, oczyszczono staw parkowy, prowadzono też pielęgnację drzewostanu.

Opis

Zespół dworski znajduje się po stronie wsch. zabudowy wsi, pomiędzy ulicą wiejską a drogą z Końskich do Przedborza. Składają się nań: budynek dworu, park ze skomplikowanym systemem wodnym oraz spichlerz w obrębie zabudowy folwarcznej na wsch. granicy parku. Parterowy dwór, wzniesiony na sztucznej wyspie, nakryty niskimi dachami dwuspadowymi, wzniesiono na rzucie prostokąta wzbogaconego ryzalitami po bokach fasady głównej i elewacji tylnej. Piętrowy jest jedynie duży ryzalit od strony pd.-wsch., przy którym stoi okrągła wieżyczka z otworami strzelniczymi, zwieńczona latarnią, bliższa stylem romantycznemu historyzmowi niż klasycyzmowi. Wejście główne ukryte jest za wgłębnym portykiem kolumnowym, rozpiętym między skrajnymi ryzalitami. Elewacje zwieńczone są skromnie profilowanym belkowaniem oraz pilastrami. Zamknięte półkoliście okna i nisze obramione są równie skromnymi opaskami. Szczyty ryzalitów wieńczą trójkątne frontony. Mimo późnoklasycystycznego stylu elewacji, wyraźna asymetria całości jest już zapowiedzią schyłku tego okresu. Park, który otacza dwór ma charakter romantycznego założenia, w którym główną rolę odgrywa system wodny, złożony z kanałów, fos i stawów oraz kamiennych mostków.

Zabytek niedostępny - własność prywatna.

opra. Aleksandra Ziółkowska, 08-12-2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Skórnice Dwór, Spichlerz, oprac. E. Szelągowska, Kielce 1994, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. III, z. 5, Warszawa 1958.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, red. B. Chlebowski, W. Walewski, Warszawa 1889.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwór
  • Chronologia: 1850 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Skórnice
  • Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. konecki, gmina Fałków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy