Grodzisko, Skąpe
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Grodzisko w Skąpem należy do obiektów wklęsłych dwuczłonowych i zajmuje teren nad południowym brzegiem niedużego strumienia. Jego założenie wiąże się okresem wczesnego średniowiecza.

Usytuowanie i opis

Grodzisko położone 1,6 km na północ od wschodniego krańca Skąpego, ok. 600 m na wschód od drogi prowadzącej do wsi Łąkie, po południowej stronie strumienia płynącego w bezpośrednim sąsiedztwie d. grodu.
Wklęsłe grodzisko dwuczłonowe, silnie zniwelowane, o wymiarach 120 x 85 m (pierwotne wymiary: 140 x 115 m). Bardziej wyraźny jest zarys zachodniego członu grodziska, którego wymiary wynoszą 60 x 80 m. Zarys drugiego członu, wschodniego, jest mniej czytelny - zachował się w formie niewysokiej kępy. Grodzisko otaczała fosa, której zarys jest częściowo czytelny.

Historia

Na podstawie wyników badań archeologicznych - prowadzonych kilkakrotnie przez niemieckich i polskich archeologów - ustalono, że gród funkcjonował w IX do poł. X wieku. Takie datowanie zostało przyjęte na podstawie ułamków naczyń glinianych pochodzących z wykopów badawczych i zebranych na powierzchni grodziska

Stan i wyniki badań

Grodzisko było kilkakrotnie penetrowane przed II wojną światową. Z niedużych wykopów, zakładanych przez pastora Muellera i Hilschera, pochodzą liczne fragmenty ceramiki „słowiańskiej” i dwa przęśliki. Ponadto natrafiono na metrowej miąższości warstwę spalenizny z przepalonymi konstrukcjami drewnianymi, kamieniami i ułamkami ceramiki (badania Hilschera). Stanowisko było niszczone przez wywózkę kamieni i niwelację obiektu. W 1932 r. część grodziska rozwieziono na okoliczne łąki - odsłonięto wówczas przepalone konstrukcje drewniane oraz warstwy przepalonej gliny i kamieni. Po II wojnie światowej kilkakrotnie prowadzono na grodzisku badania powierzchniowe i sondażowe (w 1962 r. A. Kołodziejski, w 1983 r. Alina i W. Łosińscy, w 1985 r. Zofia Kurnatowska, Alina Łosińska i M. Nowacki). W 1985 r. założono mały wykop sondażowy, w którym stwierdzono obecność intensywnej warstwy kulturowej. Wśród materiałów z grodziska dominują fragmenty naczyń obtaczanych górą, z przewagą form dwustożkowatych z różnego typu motywami zdobniczymi (m.in. bruzdy, żłobki, linie i pasma faliste).

Zabytek dostępny.

Oprac. dr Krzysztof Garbacz, OT NID w Zielonej Górze, 10.09.2014 r.

Bibliografia

  • Hensel W., Hilczer-Kurnatowska Z., Studia i materiały do osadnictwa Wielkopolski wczesnohistorycznej, t. 6, Poznań 1987, s. 108-110.
  • Kurnatowska Z., Łosińska A., Perspektywy badań nad wczesnym średniowieczem Ziemi Lubuskiej, [w:] Człowiek a środowisko w środkowym i dolnym Nadodrzu. Badania nad osadnictwem pra- i wczesnodziejowym, Spotkania Bytomskie 2, Wrocław 1996, s. 168, nr 43.
  • Lewczuk J., Gród i jego zaplecze w świetle badań powierzchniowych AZP na terenie województwa zielonogórskiego, [w:] Centrum i zaplecze we wczesnośredniowiecznej Europie Środkowej, Wrocław 1999, s. 239, nr 39, ryc. 1, 2.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: grodzisko
  • Chronologia: wczesne średniowiecze (IX-poł. X w.)
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Skąpe
  • Lokalizacja: woj. lubuskie, pow. świebodziński, gmina Skąpe
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy