Zespół cmentarzy katolickiego i ewangelicko-prawosławnego, Siemiatycze
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół cmentarzy katolickiego i ewangelicko-prawosławnego

Siemiatycze

photo

Zespół cmentarzy katolickiego, ewangelickiego i prawosławnego jest rzadkim przykładem w woj. podlaskim cmentarza ekumenicznego skupiającego w obrębie jednego ogrodzenia różne wyznania i obrządki. Na terenie cmentarza istnieją cenne zabytki architektury (kaplica katolicka oraz kaplica ewangelicka), nagrobki oraz mogiła powstańców styczniowych. Cmentarz ma walory historyczne związane z wielokulturowością miasta oraz z dramatycznym epizodem walk powstania styczniowego (bitwa siemiatycka).

Historia

Zespół cmentarzy powstał w latach 1805-1806. Służyć on miał wówczas wszystkim mieszkańcom miasta, wśród których byli katolicy obu obrządków (rzymskokatolickiego i greckokatolickiego) oraz ewangelicy. Wtedy cmentarz dzielił się na dwie części: katolicką (gdzie chowano rzymskich katolików i unitów) oraz ewangelicką. W 1827 r. na cmentarzu katolickim wzniesiono drewnianą kapicę pw. św. Anny, która jako kaplica pogrzebowa służyła wszystkim (dwóm wyznaniom i dwóm obrządkom). W poł. XIX w. wzniesiono w części ewangelickiej murowaną, klasycystyczną kaplicę cmentarną służącą protestantom. W 1829 r. wizytator opisując cmentarz katolicki stwierdzał, że jest on położony pół wiorsty od kościoła, opasany dookoła murem. Po likwidacji unii i zmniejszeniu się w Siemiatyczach liczby ewangelików część ich cmentarza przejęli prawosławni. Na terenie cmentarza stanowiska swoje miały oddziały powstańców styczniowych, którzy brali udział w słynnej bitwie pod Siemiatyczami. Zachował się fragment muru, który służył im za osłonę podczas ostrzału artyleryjskiego oraz mogiła zbiorowa powstańców.

Opis

Wielowyznaniowy (katolicki, ewangelicki, prawosławny) cmentarz w Siemiatyczach o pow. ok. 3,5 ha usytuowany jest w północnej części miasta, ograniczony od południa ul. Romana Rogińskiego, od zachodu ul. Ciechanowiecką zaś od wschodu ul. Powstania Styczniowego. Cmentarz otoczony jest murem kamiennym i ceglano-kamiennym z bramami wejściowymi od pdołudnia i zachodu. Najstarsza część cmentarza zlokalizowana jest na północ od ul. Romana Rogińskiego, na terenie której znajduje się drewniana kaplica pw. Św. Anny wybudowana w 1827 r. (cmentarz katolicki) oraz na północ od niej murowana, klasycystyczna kaplica ewangelicka pochodząca z poł. XIX w. (cmentarz ewangelicki i prawosławny). Najstarsze zabytkowe nagrobki pochodzą z 1. poł. XIX w.: 1. Franciszka Krassowskiego (zm. 1831), żeliwny krzyż z figurka anioła na przecięciu ażurowych ramion; 2. Antoniny z Borysewiczów Zalewskiej (zm. 1849), żeliwny, na cokole złamana kanelowana kolumna opleciona wiankiem różanym, zwieńczona urną; 3. Andrzeja Sienkiewicza (zm. 1853), w formie murowanego filara nakrytego namiotowym daszkiem z murowaną tablicą inskrypcyjną z h. Leliwa. W pd. zach. części cmentarza, przy głównej alejce znajduje się mogiła zbiorowa powstańców styczniowych poległych podczas walk o Siemiatycze w lutym 1863 roku. Mogiła obramowana metalowym fundamentem z czterema słupkami i wysypana żwirem. Na niej ustawiony murowany pomnik - kapliczka zwieńczona metalowym kutym krzyżem. Pomnik wystawili mieszkańcy Siemiatycz w 1986 roku.

Obiekt dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Tomasz Rogala, OT NID w Białymstoku, 15.12.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XII: Województwo białostockie z. 1: Siemiatycze, Drohiczyn i okolice oprac. Kałamajska-Saeed M., Warszawa 1996, s. 71.
  • Katalog miejsc pamięci powstania styczniowego w województwie podlaskim, red. I. Górska, Białystok 2013, s. 60-61.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cmentarz
  • Chronologia: XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Siemiatycze
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. siemiatycki, gmina Siemiatycze (gm. miejska)
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy