Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

dwór - Zabytek.pl

dwór


dwór 1752 r. Siedmiorogów Pierwszy

Adres
Siedmiorogów Pierwszy, 1

Lokalizacja
woj. wielkopolskie, pow. gostyński, gm. Borek Wielkopolski - obszar wiejski

Barokowa, utrzymana w charakterystycznych formach i tradycjach polskiego dworu, siedmiogrodzka siedziba Tworzyańskich zbudowana została w 1732 r.

Od frontu posiada dwa alkierze z wmurowanymi w narożach wysokimi dymnikami.

Historia

Wieś odnotowana w przekazach już w 1398 r. jako własność braci Jędrzeja i Pawła z Zimnej Wody. W XVI wieku należała do Siedmiorogowskich, później do Krzyckich, od 1575 r. do Macieja Szurkowskiego. W XVII w. właścicielami byli Przyjemscy i Miaskowscy, od których w 1709 r. majątek kupił Jan Tworzyański herbu Habdank, syn Rafała łowczego kaliskiego i Eleonory z Kręskich. W 1732 r. zbudował on w Siedmiorogowie swoją siedzibę, barokowy alkierzowy dwór. Siedmiorogów pozostawał w posiadaniu Tworzyańskich do 2 połowy XVIII w. W 1765 r. właścicielem był Andrzej Szamocki, który sprowadził do Siedmiorogowa i osadził tu kilka rodzin olęderskich, tworząc osadę o nazwie Olędry Siedmiorogowskie. Po nim, w 1787 r. dobra odziedziczył bratanek, Antoni Szamocki. Majątek został wydzierżawiony i jako jego posesorzy występowali przez kolejnych kilkadziesiąt lat Szmitkowscy, od lat 40 XIX w. występujący jako właściciele. W 2 połowie XIX w. posiadłość przeszła w ręce Mycielskich herbu Dołęga. Stanowiła ich własność do 1939 r. W końcu XIX w. dobudowano wtórne kominy, w latach 30 XX w. w ścianie frontowej wstawiono nową stolarkę okienną. Po II wojnie światowej stanowił część PGR. W l. 1957-8 i w l 80. XX w. wymieniano pokrycie gontowe.

Opis

Założenie dworskie w Siedmiorogowie usytuowane jest w północnej części wsi i składa się z części rezydencjonalnej i folwarcznej. Część rezydencjonalna, dwór i park zajmuje północna i wschodnią część założenia. Od strony wschodniej dochodzi w pobliże rzeczki Pogna. Na zachód os dworu znajduje się dziedziniec gospodarczy folwarku. Dwór zbudowany na planie prostokąta z dwoma kwadratowymi alkierzami flankującymi fasadę i stanowiącymi przedłużenie elewacji frontowej, połączonymi wewnętrznie z wnętrzem korpusu głównego dworu. Wejście do dworu poprzedzone było obszernym tarasem (ob. nie istnieje). Przy styku alkierzy z krótszymi ścianami korpusu głównego, od strony pół nocnej zlokalizowane są masywne trzony kominów zewnętrznych. Pierwotnie o konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem gliny. Większość ścian zewnętrznych wymieniona została na ceglane. Bryła korpusu głównego parterowa, częściowo podpiwniczona, nakryta jest wysokim dachem polskim dachem. Dolna część dachu ozdobiona jest lukarnami. W dachu w osi elewacji frontowej zwróconej na południe znajduje się zamknięta szczytem wystawka, łącząca się z pozornym ryzalitem parteru, mieszczącym główne wejście. Alkierze nakryte są czterospadowymi łamanymi dachami zwieńczonymi iglicą. Elewacje tynkowane gładko, okna i drzwi prostokątne, obecnie bez stolarki, zamurowane. Przekształcone obecnie i zdewastowane wnętrze dworu, dawniej dwutraktowe z sienią na osi, przykryte było niegdyś belkowymi stropami, wyposażone w dekoracyjne posadzki i ozdobne obicia ścian, piece i kominki, z których przetrwały jedynie nieliczne fragmenty.

Otoczenie dworu - honorowy dziedziniec od frontu oraz regularny włoski kwaterowy ogród ozdobiony dwunastoma rzeźbami i słonecznym zegarem, przecięty kanałem i stawem z wyspą przekształcone zostało w XIX w. w krajobrazowe założenie parkowe, które wypełniło również dawny honorowy dziedziniec. Na zachód od dworu, w parku, ustawiona na podwójnym wysokim cokole stoi kapliczka z figurą barokowa Chrystusa Frasobliwego z 2 poł. XVIII w.

Park dostępny, pałac zabezpieczony przed niszczeniem, można obejrzeć z zewnątrz.

oprac. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 22-10-2015 r.

Rodzaj: dwór

Materiał budowy:  ceglane

Styl architektoniczny: barokowy

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_30_BK.160012, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_30_BK.45416