dwór - Zabytek.pl
Adres
Sieciechowice, Parkowa 5
Lokalizacja
woj. małopolskie,
pow. krakowski,
gm. Iwanowice
Historia
O Sieciechowicach jak i samym dworze wiadomo stosunkowo niewiele. Według Długosza w średniowieczu wieś należała do klasztoru w Imbramowicach, nadana mu przez biskupa krakowskiego Iwona Odrowąża. W 1312 roku jeden z właścicieli wsi, Petrycy Brandysz, ufundował w Sieciechowicach kościół parafialny pw. św. Andrzeja. Wieś przynajmniej od połowy XIV wieku należała do Toporczyków. Na przełomie XV i XVIw część miejscowości należała do Mikołaja Pieniążka, który w 1506 swój dwór i folwark w Sieciechowicach darował Krystynowi Minockiemu. Pod koniec XVIIIw Sieciechowice należały do Antoniego Bobrownickiego (miecznik radomski i wojski krakowski) a w XIX i na pocz. XX wieku do rodziny Kęszyckich.
Po śmierci Heleny z Reyów Kęszyckiej (1907), większą część majątku w Sieciechowicach, (900 ha), odziedziczył Stanisław Maria Rey herbu Oksza. Objąwszy w 1918 roku zarząd w Sieciechowicach - zrujnowanych w wyniku działań wojennych - rozpoczął odnowę i modernizację majątku. W tym samym roku Stanisław Rey ożenił się z Jadwigą z Branickich herbu Korczak, córką Ksawerego z Wilanowa i Anny z Potockich z Krzeszowic. W 1927 roku
W okresie drugiej wojny światowej administratorem majątku w Sieciechowicach był Leon Krzeczunowicz - legendarny bohater walki konspiracyjnej (ps. Express). Doskonały jeździec, miłośnik i hodowca koni, świetny rolnik. Po przybyciu do Sieciechowic wraz z Karolem Tarnowskim założyli paramilitarną organizację ziemian „Uprawa” („Tarcza”), której głównym celem była wszechstronna pomoc oddziałom AK - zbieranie funduszy, ukrywanie poszukiwanych, wykup uwięzionych, organizacja pomocy medycznej, m.in. w formie niewielkich szpitali we dworach. Zarządca Sieciechowic działał aktywnie do momentu aresztowania w zasadzce pod Krakowem 1 sierpnia 1944 roku. Przewieziony do obozu zagłady Dora w górach Harzu, zginął podczas próby ucieczki 19 marca 1945 roku.
We dworze w Sieciechowicach pracowała młodzież ziemiańska z Poznańskiego, ukrywali się uciekinierzy i uchodźcy. Pod koniec wojny przebywało tam ok. 50 osób.
Po wojnie ziemię majątku rozdzielono, dwór przeszedł na własność skarbu państwa i działały w nim kolejno: szkoła podstawowa, lecznica dla zwierząt, przedszkole. Istniejące jeszcze wtedy oficyny przeznaczono na mieszkania dla nauczycieli. Drewnianą część dworu rozebrano w latach 80-tych
Spadkobiercy czyli Rodzina Reyów niedługo po wojnie wyemigrowali do Francji i osiedli w majątku żony Zamku w Montrésor, gdzie do dziś żyją potomkowie Reyów, Potockich i Branickich.
Opis
Zachowana do dziś nowsza część dworu jest budynkiem murowanym, piętrowym, założonym na planie zbliżonym do kwadratu. Jego dekoracje architektoniczną stanowiły ozdobne gzymsy - podokapowy i międzyokienny. Okna założone regularnie, zamknięte półkoliście, z podokiennikami zdobionymi płycinami powtarzającymi motyw dekoracyjny widoczny na gzymsach. Obecnie wszystkie otwory drzwiowe i okienne są zabezpieczone solidnymi drewnianymi okiennicami.
Od strony północnej wszelkie otwory zamurowane. W elewacji widoczny zarys nie istniejącej już części drewnianej. Od strony południowej wejście poprzedzone murowanym gankiem. Ganek nieznacznie podniesiony względem poziomu terenu stanowi betonowa płyta wsparta na 6-ciu ceglanych słupach czterech frontowych oraz dwóch przylegających do ściany.
Nieistniejąca już dzisiaj część starsza była budynkiem drewnianym konstrukcji zrębowej, parterowym, założonym na planie prostokąta. Umieszczone na osi centralnej wejścia od frontu i ogrodu prowadziły przez ganki z arkadami wspartymi na filarach. Ponad nimi znajdowały się zwieńczone trójkątnie facjaty.
Fasady posiadały podziały lizenowe, pomiędzy którymi umieszczono okna, zwieńczone, podobnie jak arkady wejścia, łukiem odcinkowym. Całość nakrywał dach mansardowy z lukarnami. W okresie rozbudowy dworu powstały również nie istniejące dzisiaj :drewniany dom rządcy, stajnie oraz spichlerze.
Dwór otoczony był parkiem krajobrazowym, złożonym z trzech części: parku właściwego z miejscem przeznaczonym do nauki jazdy konnej, warzywnika oraz części ze stawami rybnymi.
Dwór oraz otaczający go teren zielony bardzo zaniedbane. Dwór dostępny od zewnątrz. Wszystkie otwory zamurowane lub pozamykane drewnianymi okiennicami. Dostęp utrudnia niepielęgnowana zieleń w otoczeniu dworu. Obiekt praktycznie niewidoczny od strony drogi.
Oprac. Grzegorz Młynarczyk, OT NID w Krakowie, 01-07-2015 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Mieczyslaw Bielawski.
Rodzaj: dwór
Styl architektoniczny: barokowy
Materiał budowy:
drewniane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.193918, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_BK.362954