Obiekt kultowy, Rosko
Narodowy Instytut Dziedzictwa en
photo

Unikalne na Niżu Europejskim miejsce kultu ludności kultury łużyckiej.

Usytuowanie i opis

Położone na krawędzi pradoliny środkowej Noteci, około 2 km na południe od drogi Gulcz - Rosko, przy nieczynnym torze kolejowym z Krzyża Wlkp do Inowrocławia. Od północy i południa otoczony zarastającymi rowami, od północnego zachodu oczkiem wodnym.

Miejsce kultu wyznaczały dwa czynniki. Pierwszy to kamienna budowla powstała z kilku elementów: 1. bruku w kształcie owalu o wym. 5x6 m, 2. kamiennych podpór, 3. obrobionej kamiennej płyty o wym. 2x2 m; drugi czynnik wyznaczało skupisko brązowych przedmiotów, ukrytych pod kamienną płytą, na skraju bruku. Nad konstrukcją kamienną usypany był ziemny płaszcz. Dopełnieniem miejsca były zarastające obecnie cieki: oczko wodne i strumienie.

Historia

Miejsce kultu solarnego z VIII-VII w. p. n.e.

Zdaniem miejscowej ludności nasyp stał od niepamiętnych czasów. W 1985 r. podczas prac melioracyjnych został on zniszczony. Wydobyto wówczas wiele brązowych siekierek. Mogły to być „trzy kosze na ziemniaki”. Część brązów przechowali okoliczni mieszkańcy a część zaginęła.

Stan i wyniki badań

W 2001 r. badania ratownicze w miejscu zniszczonego nasypu przeprowadził H. Machajewski z grupą archeologów z Uniwersytetu w Poznaniu. Odsłonięto wówczas niezniszczoną część kamiennej konstrukcji i depozyt złożony z 50 siekierek. Łącznie odkryto 71 brązów: 67 siekierek, 2 formy odlewnicze, grot oszczepu, fragment tulejki. Na podstawie wyników badań i informacji właścicieli gruntu, rodziny Piochaczów odtworzono pierwotny kształt kamiennej konstrukcji. W 2003 wykonano kartę ewidencyjną stanowiska.

Dojazd do zabytku oznakowany, miejsce dostępne dla zwiedzających.

oprac. Marek Wróbel, OT NID Poznań, PT Trzebiny, 12-10-2015 r.

Bibliografia

  • Machajewski H., Machajewski M., Skarb ludności kultury łużyckiej z Roska nad Notecią, 2006, Pradolina Noteci na tle pradziejowych i wczesnośredniowiecznych szlaków handlowych, s. 127-146

Informacje ogólne

  • Rodzaj: Miejsce kultu
  • Chronologia: VIII – VII w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rosko
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. czarnkowsko-trzcianecki, gmina Wieleń - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy