Kościół parafialny pw. św. św. Piotra i Pawła - Zabytek.pl
Kościół parafialny pw. św. św. Piotra i Pawła
Adres
Rembieszyce
Lokalizacja
woj. świętokrzyskie,
pow. jędrzejowski,
gm. Małogoszcz - obszar wiejski
Historia
Pierwszy kościół w Rembieszycach został zbudowany w 1438 roku przez Mikołaja Odrowąża, który był właścicielem Rembieszyc i okolicznych wiosek. Była to świątynia drewniana. W 1521 roku była ona już w złym stanie technicznym, ale nowy kościół powstał dopiero w 1751 roku. Jego fundatorem był Ludwik Sakiewicz. Ten kościół spłonął pomiędzy 1791 a 1795 rokiem. Na jego miejscu postawiono najpierw prowizoryczną kaplicę, a potem w latach 1798-99 obecny kościół z fundacji Franciszka Sariusza Wolskiego, podwojewodziego chęcińskiego i dziedzica Rembieszyc. Rok później został on konsekrowany przez opata jędrzejowskiego Sebastiana Baranowskiego. Po 1802 roku wnętrze świątyni zostało ozdobione przez Michała Stachowicza. Latem 1853 roku kościół przeszedł gruntowny remont. W 1867 roku przebudowano kruchtę, otwierając ją na kościół. Odtąd stanowiła ona przedłużenie nawy, a nie pełniła funkcji dzwonnicy. Ponadto odnowiono wnętrze świątyni m.in. oklejając ściany papierem oraz wykonując nową dekorację stropu. W latach 80. XIX wieku kościół przeszedł kolejne prace remontowe. Na pocz. XX w. rozebrano trzeci ołtarz boczny – Chrystusa Ukrzyżowanego. W drugim dziesięcioleciu XX wieku zniszczone i oklejone papierem polichromie zastąpiono dekoracją, która zdobi wnętrze do dziś. W latach 1955, 1962-63, 1971-72, 1973, 1976, 1978-79, 1981, 1990, 1994, 2002, 2004, 2010 i 2011 kościół przechodził kolejne remonty.
Opis
Kościół stoi po środku wsi, w rozwidleniu dróg. Zbudowano go w konstrukcji sumikowo-łątkowej łączonej ze zrębową na niskiej, mocno wgłębionej w ziemię podmurówce. Dach wsparty jest na storczykowej więźbie. Główny, dwuspadowy dach kryty jest gontem, dachy nad kruchtami i sygnaturką - ocynkowaną blachą. Sygnaturka ma formę sześciobocznej wieżyczki zwieńczonej arkadową latarnią przykrytą hełmem. Kościół składa się z głównej nawy na planie zbliżonym do kwadratu oraz węższego, prostokątnego, zamkniętego trójbocznie prezbiterium oraz trzech krucht. Od zachodu do korpusu kościoła przylega prostokątna kruchta, niewiele węższa niż nawa, nakryta czteropołaciowym dachem zwieńczonym gruszkowatym hełmem z krzyżem. Dwie pozostałe małe kruchty przylegają: od północy do prezbiterium i od południa do nawy. Ściany świątyni są pionowo oszalowane, a pomiędzy łątkami wzmocnione lisicami, stylizowanymi na pilastry na cokołach z głowicami z motywem płaskich wolut. Podmurówka obłożna jest małymi otoczakami.
Wnętrze zdobi malowana kredowo na deskach polichromia z motywami figuralnymi, roślinno-geometrycznymi i zoomorficznymi, nadająca świątyni niepowtarzalny charakter. Nawę i prezbiterium przykrywa płaski strop o równiej wysokości. Belka tęczowa ma formę wolut skręconych z dwóch wygiętych ku sobie i skręconych metalowych prętów. Nad nią od stropu podwieszono krucyfiks z 2. połowy XIX wieku. Chór muzyczny wsparty na dwóch słupach charakteryzuje się płaskorzeźbioną balustradą. Lisice mają formę pilastrów z kanelowanymi trzonami. W kościele znajdują się trzy neobarokowe ołtarze z 1918 roku, zbudowane na wzór wcześniejszych z wykorzystaniem starszych elementów. W ołtarzu głównym jest obraz nieznanego artysty z końca XV lub pocz. XVI wieku przedstawiający MB z dzieciątkiem oraz wizerunek św. Stanisława z końca XVIII w. Po bokach prezbiterium stoją dwie rzeźby św. Salomei i Marii Jakubowej z 1. poł. XVIII wieku (być może pochodzące z klasztoru franciszkanów w Chęcinach). W kościele znajdują się też m.in. obrazy Michała Stachowicza, krucyfiks ścienny z 1. poł. XV wieku, drewniana, neobarokowa ambona, chrzcielnica z 2. połowy XIX wieku i dębowy konfesjonał z początku XX wieku. Po południowo-zachodniej stronie kościoła stoi zbudowana w 1819 r. z fundacji Franciszka Sariusza Wolskiego drewniana dzwonnica na podwalinie przykrytej gontowym fartuchem, z daszkiem pomiędzy kondygnacjami, przykryta gontowym dachem namiotowym.
Z zewnątrz ogólnie dostępny, wewnątrz po uzgodnieniu z proboszczem.
Oprac. Nina Glińska, NID OT Kielce, 31-01-2018 r.
Rodzaj: kościół
Wyznanie: rzymskokatolickie
Materiał budowy:
drewniane
Styl architektoniczny: barokowy
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_26_BK.66197, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_26_BK.8955