Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Wiatrak holenderski - Zabytek.pl

Adres
Pyzdry, Wrocławska 29

Lokalizacja
woj. wielkopolskie, pow. wrzesiński, gm. Pyzdry-miasto

Historia Wiatrak holenderski (zwany też wiatrakiem holendrem lub wiatrakiem wieżowym) jest typem wiatraka charakteryzującym się nieruchomym, najczęściej murowanym korpusem na planie wieloboku lub koła, na którym umieszczona jest obrotowa czapa dachowa ze śmigami. Pierwsze wiatraki wieżowe powstały w pn. Holandii w XVII w. Wkrótce zaczęto stosować je w wielu krajach europejskich. W XVIII w. rozpowszechniły się w Polsce (gł. na zachodzie kraju), jednak nigdy nie wyparły tradycyjnych wiatraków koźlaków. Wiatrak holenderski w Pyzdrach został zbudowany w 1903 r. przez rodzinę Bartczaków. W okresie międzywojennym wyposażono go w urządzenia elektryczne. W 1974 r. przeprowadzono remont budynku (m. in. wymieniono pokrycie dachowe) oraz jego wyposażenia. Wiatrak był czynny jeszcze w l. 80. XX w., obecnie pozostaje nieużytkowany

Opis

Wiatrak holenderski usytuowany jest na niewielkim wzniesieniu w pd.-zach. części miasta, po wsch. stronie ul. Wrocławskiej, ok. 200 m od jezdni. Budynek otoczony jest ogrodem oraz sadem.

Wiatrak wzniesiony został na rzucie koła. Jest to budynek trójkondygnacyjny, nakryty kopulastym dachem. Obiekt zbudowano z cegły, jego ściany pozostawiono nieotynkowane. Dach kryty jest blachą, wieńczy go chorągiewka z datą budowy i inicjałami właściciela. Wnętrza nakryte są stropami drewnianymi z podsufitką. Elewacje podzielone są ceglanymi gzymsami ząbkowymi. Niewielkie, nieregularnie rozmieszczone okna w większości zamknięte są odcinkowo, podobnie jak prowadzące do wnętrza dwa wejścia. We wnętrzu zachowały się drewniane słupy, podtrzymujące stropy i urządzenia mechaniczne, z których część stanowi oryginalne wyposażenie z 1903 r., wyprodukowane w Diener-Boldt Maschinenfabrik und Muehlenbauanstaltt we Wrocławiu.

Zabytek dostępny z zewnątrz. Informacje na temat wiatraka na stronie www.kurrcze.pl

oprac. Krzysztof Jodłowski, OT NID w Poznaniu, 23-09-2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytku, oprac. W.M. Panek, 1986.

Rodzaj: wiatrak

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_30_BL.43774, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_30_BL.18862