Kościół fil. pw. św. Judy Tadeusza, Przewóz
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół fil. pw. św. Judy Tadeusza

Przewóz

photo

Wzniesiony w 1559 r. kościół jest przykładem obiektu translokowanego w początkach XX w., pełniącego swą funkcję w nowej lokalizacji. Posiada proporcjonalną, addycyjną bryłę wkomponowaną w płaski krajobraz regionu.

Historia

Kościół został wzniesiony w 1559 r. w Gierałtowicach i przeniesiony w obecne miejsce w 1937 r. Przy translokacji i gruntownym odnowieniu utracił część cech stylowych. Kościół należał do parafii pw. św. Bartłomieja w Łanach, po wybudowaniu w latach 1990-98 kościoła w Nieznaszynie i ustanowieniu tam parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa został do niej przypisany i podlega jej do dziś.

Opis

Kościół usytuowany jest prostopadle do drogi przecinającej wieś, w jej północno - zachodniej części. Prezbiterium zwrócone jest w kierunku południowym, za nim rozciąga się otoczony ogrodzeniem cmentarz. Przy budynku znajduje się nielicznie zachowany starodrzew. Plan kościoła składa się z krótkiej, prostokątnej nawy, nieznacznie węższego, trójbocznie zamkniętego prezbiterium z zakrystią dobudowaną na osi od strony południowej. Od północy do nawy przylega wieża na rzucie zbliżonym do kwadratu. Bryła kościoła jest zwarta i proporcjonalna. Jej dominantą jest wieża o trzech kondygnacjach wyraźnie oddzielonych od siebie okapowymi daszkami i kryta dachem namiotowym. Przy południowej krawędzi dachu nawy znajduje się ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę, zwieńczona baniastym hełmem z latarnią. Prezbiterium jest nieznacznie niższe od nawy, kryte dachem siodłowym z trzema połaciami nad zamknięciem, płynnie połączonym z dwuspadowym dachem nad nawą. Niska zakrystia kryta jest daszkiem dwuspadowym, sięgającym kalenicą do krańca ścian prezbiterium. Kościół wykonany jest w konstrukcji zrębowej, obecnie na wysokiej, betonowej podmurówce. Dolna kondygnacja wieży jest murowana z cegły i otynkowana, górne wzniesione w konstrukcji słupowej, usztywnionej zastrzałami. Oprócz przyziemia wieży - elewacje kościoła są oszalowane deskami w układzie pionowym. Dachy i hełm wieżyczki pokryte są gontem. Ściany kościoła są od wewnątrz otynkowane. Pomieszczenia przekryte są stropami płaskimi, pokrytymi polichromią z 1937 r. (w prezbiterium Wniebowzięcie NMP, nad nawą Ostatnia Wieczerza). Otwory okienne i drzwiowe są prostokątne, okna w nawie i prezbiterium dołem sześciodzielne z półokrągłym nadświetlem, dzielonym promienistymi szprosami na trzy kwatery, w zakrystii prostokątne. Nad zadaszonym głównym wejściem do kościoła znajduje się ostrołukowe okienko. Wyposażenie o zróżnicowanej stylistyce, częściowo współczesne. Prosty chór dostępny jest z wieży i wsparty na drewnianych, marmoryzowanych słupach.

Z zewnątrz ogólnodostępny, wnętrza dostępne podczas nabożeństw lub po uzgodnieniu z księdzem proboszczem.

Oprac. Ewa Kalbarczyk-Klak, OT NID w Opolu, 7.10.2014 r.

 

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, red. T. Chrzanowski, M. Kornecki, T.7,z.5. (powiat kozielski), s. 53.
  • Lutsch H., Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien, Bd. 4: Die Kunstdenkmäler des Reg.-Bezirks Oppeln, T. 2, Breslau 1894, s. 278.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: poł. XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Przewóz
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. kędzierzyńsko-kozielski, gmina Cisek
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy