Wyższa Szkoła Handlowa, ob. gmach Uniwersytetu Ekonomicznego, Poznań
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Wyższa Szkoła Handlowa, ob. gmach Uniwersytetu Ekonomicznego

Poznań

photo

Budynek Uniwersytetu Ekonomicznego został wzniesiony w latach 1928-1932 według projektu Adama Ballenstedta, z przeznaczeniem na siedzibę Wyższej Szkoły Handlowej. Gmach charakteryzuje monumentalna forma architektoniczna o doskonałym wyczuciu proporcji, nawiązująca stylem do manierystycznych włoskich pałaców i bardzo dobrze wpisującą się w skalę założenia Dzielnicy Zamkowej. Zabytek znajduje się na obszarze pomnika historii „Poznań - historyczny zespół miasta” (rozp. Prezydenta RP z dn. 28-11-2008 roku).

Historia

Budynek został wzniesiony w latach 1928-1932 na podstawie projektu Adama Ballenstedta, wyłonionego w ramach zamkniętego konkursu, z przeznaczeniem na siedzibę Wyższej Szkoły Handlowej. W latach 1945-1947, w trakcie odbudowy po zniszczeniach wojennych przez architektów Stefana Słońskiego i Bogdana Cybulskiego, został podwyższony o jedną kondygnację. W latach 1956-1958 do jego elewacji pd. dobudowano pod kątem rozwartym nieco niższe skrzydło, pozbawione detalu architektonicznego charakteryzującego budynek frontowy (nie objęte wpisem do rejestru). W latach 2001-2002 przeprowadzono prace konserwatorskie we wnętrzach (m. in. w auli), obejmujące dekorację i wyposażenie.

Opis

Gmach Uniwersytetu Ekonomicznego znajduje się w centrum miasta, jest usytuowany po wsch. stronie al. Niepodległości, elewacją frontową zwrócony w kierunku zachodnim. Budynek został wzniesiony z cegły na rzucie wydłużonego prostokąta z nieregularnymi elewacjami szczytowymi i elipsoidalnym ryzalitem po stronie wschodniej. Prostopadłościenny, pierwotnie czterokondygnacyjny, w trakcie powojennej odbudowy został podwyższony o dodatkową, nieznacznie cofniętą kondygnację. Monumentalna fasada jest dziewiętnastoosiowa, z dominującym w jej kompozycji okazałym ośmiofilarowym, wgłębnym portykiem poprzedzonym schodami. Wieńczy ją pełna, pokryta rustyką attyka (na jej osi pierwotnie znajdował się wysoki kartusz z laską Merkurego), częściowo skrywająca późniejszą, cofniętą kondygnację. Całości nadano dosyć surowy charakter, utrzymany w stylu modernistycznego neoklasycyzmu, który podkreśla zastosowanie naturalnego kamienia (filary wykonano ze skoczowskiego piaskowca; elewację pokryto rustykalną okładziną z dolomitu chrzanowskiego). Prostokątne otwory okienne cofniętej w głąb portyku elewacji otrzymały klasyczne oprawy w postaci gzymsów podokiennych i zwieńczeń w formie klińców i trójkątnych frontonów. Po obu stronach portyku umieszczono współczesne, niestety nie dostosowane skalą do fasady, rzeźby przedstawiające profesorów uczelni: prof. Edwarda Taylora po stronie lewej i prof. Zbigniewa Zakrzewskiego (m. in. autora wspomnień dokumentujących historię Poznania w okresie międzywojennym, zatytułowanych „Ulicami mojego Poznania”) - po stronie prawej.

We wnętrzu dominuje hol w kształcie prostokąta wydłużonego na osi północ-południe, wokół którego znajdują się pozostałe pomieszczenia. Na wyższe kondygnacje prowadzą dwie główne klatki schodowe po północnej i południowej stronie ryzalitu. Na uwagę zasługuje wystrój auli z malowidłem przedstawiającym orła autorstwa Stanisława Jarockiego, poddany gruntownym pracom konserwatorskim w 2001 roku.

Zabytek dostępny.

Oprac. Anna Dyszkant, OT NID w Poznaniu, 16-03-2017 r.

Bibliografia

  • Atlas architektury Poznania, pod red. J. Pazdera, Poznań 2008, s. 210.
  • Błaszczyk I., Konserwacja zabytków ruchomych w Poznaniu w latach 1990-2007, Poznań 2008, s. 149-150.
  • Kubiak S. P., Modernizm zapoznany. Architektura Poznania 1919-1939, Warszawa 2014, s. 134-139.
  • Ławicki L., Architektura Poznania w latach 1927-1929, „Kronika Miasta Poznania” 1993, nr 3-4, s. 106-130.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: 1928 - 1932
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: al. Niepodległości 10, Poznań
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. Poznań, gmina Poznań
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy