Zespół dworsko-parkowy, Podstolice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Zespół dworsko-parkowy

Podstolice

photo

Dwór w Podstolicach jest przykładem neoklasycystycznej rezydencji z 2. poł. XIX w. Otacza go krajobrazowy park.

Historia

Najstarsza wzmianka o Podstolicach pochodzi z 1400 r. Była to wieś szlachecka. Jej właścicielem w 1578 r. był wojewoda kaliski Piotr Potulicki, w 1618 r. - Maruszka Czyżewska, w 1793 r. - Ludwika Lipska. W następnych latach dziedziczyli tu Suchorzewscy, Brudzewscy i Kierscy. W 1873 r. nazwę miejscowości zmieniono na Tischdorf. W l. osiemdziesiątych XIX w. stała się ona własnością króla pruskiego. W 1890 r. wzniesiony został zachowany do dziś neoklasycystyczny dwór, będący siedzibą dzierżawcy majątku. W okresie międzywojennym Podstolice przeszły na własność Skarbu Państwa, majątek dzierżawił Stanisław Karłowski. Po II wojnie światowej ziemię i zabudowania przejął Państwowy Urząd Ziemski. W 1950 r. przekazano je Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej. W pałacu mieściły się początkowo biura Spółdzielni, następnie przedszkole, później - mieszkania pracowników. Od 1992 r. właścicielami dworu wraz z parkiem są Państwo Kareńscy, którzy wyremontowali obiekt, adaptując go na hotel i restaurację. Obecnie odbywają się tu, a także w adaptowanym na salę koncertową kościele poewangelickim w pobliskiej Nekielce spotkania, szkolenia i konferencje, a także koncerty, recitale i wystawy.

Opis

Zespół dworsko-parkowy usytuowany jest w pd. części Podstolic, na zakończeniu głównej drogi wiejskiej (ul. Kasztanowa). Dwór elewacją frontową skierowany jest na wsch. Budynek otoczony jest parkiem ogrodzonym od wsch. kamiennym murem z ceglanymi słupkami, z pozostałych stron - siatką metalową. Przed dworem znajduje się duży staw. Po wsch. stronie zespołu usytuowane są zabudowania folwarczne. Powierzchnia parku wynosi 2,6 ha.

Dwór wzniesiony został na rzucie wydłużonego prostokąta, z centralnymi prostokątnymi pseudoryzalitami od wsch. i zach. Po stronie pd. i pn. znajdują się dwie niewielkie przybudówki mieszczące przedsionki. Jest to budynek podpiwniczony, o piętrowej partii środkowej oraz parterowych skrzydłach bocznych. Partia środkowa od strony frontu poprzedzona jest wspartym na czterech filarach portykiem, zwieńczonym balkonem. Od strony ogrodu znajduje się taras. Poszczególne części budynku nakryte są dachami dwuspadowymi o niewielkim kącie nachylenia połaci.

Dwór jest budynkiem murowanym z cegły, jego ściany otynkowano. Dach kryty jest papą. Wnętrza nakryte są stropami drewnianymi z podsufitką.

Elewacje podzielone są prostymi gzymsami kordonowymi, wieńczy je gzyms profilowany. Okna w większości prostokątne lub kwadratowe, ujęte opaskami, na parterze - zwieńczone nadokiennikami w formie odcinka profilowanego gzymsu. Elewacja frontowa jest jedenastoosiowa, z wejściem na osi, poprzedzonym filarowym portykiem zwieńczonym balkonem o ozdobnej, metalowej balustradzie. Wyżej widoczne są trzy okna piętra, zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Partię środkową wieńczy trójkątny ogzymsowany tympanon. Partie boczne są czteroosiowe. Podobnie rozwiązana jest elewacja ogrodowa, również jedenastoosiowa, z zamkniętymi półkoliście wysokimi oknami i wejściem w partii środkowej.

Zachował się pierwotny, dwu-i-półtraktowy układ wnętrz z pomieszczeniami od strony wsch. i zach., rozdzielonymi centralnie przebiegasjącym wąskim korytarzem. Część pomieszczeń wyposażona jest w stylowe meble.

W otaczającym dwór parku znajduje się m. in. duży staw z fontanną. Spacerując alejkami parkowymi spotkać można pawie, a w pobliskiej zagrodzie - daniele.

Zabytek dostępny dla zwiedzających.

Oprac. Krzysztof Jodłowski, OT NID w Poznaniu, 21.09.2015 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytku, oprac. Paweł Szumigała, 1993.
  • Libicki M., Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Wielkopolsce, wyd. 3, Poznań 2003, s. 279.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VIII, Warszawa 1887, s. 472.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: dwór
  • Chronologia: 1890 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Podstolice
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. wrzesiński, gmina Nekla - obszar wiejski
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy