Olesno - kościół odpustowy pw. św. Anny, Olesno
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Olesno - kościół odpustowy pw. św. Anny

Olesno

photo

Kościół odpustowy pw. św. Anny w Oleśnie należy do najważniejszych i najstarszych ośrodków kultu św. Anny, otaczanej na Śląsku szczególną czcią. Składa się z korpusu gotyckiego kościoła, datowanego na 1518 r. oraz dobudowanej do niego w latach 1669-70 barokowej kaplicy. Oba człony zbudowane w konstrukcji zrębowej zachowały do dzisiaj pierwotną formę i układ.

Zabytek jest jedną z najoryginalniejszych drewnianych budowli sakralnych w Polsce. Barokowa kaplica nie znajduje analogii pośród innych drewnianych realizacji architektonicznych. Jej unikatowy w skali kraju plan, interpretowany jako pięciopłatkowa róża, oparty został na symbolice chrześcijańskiej (forma monstrancji) i dawnej nazwie miejscowości - „Rosenberg”. Ten najcenniejszy zabytek architektury drewnianej na Śląsku określany jest przez miejscową ludność „różą zaklętą w drewnie”.

Barokowa kaplica jest świadectwem niezwykłego kunsztu snycerskiego oraz wyjątkowych umiejętności ciesielskich jej twórcy - Marcina Snopka. Świadczą o tym m.in. słupy podtrzymujące empory o ekspresyjnych, skręconych trzonach, zdobionych cokołach i kapitelach, okna w kształcie kwadratu wpisanego w czworoliść oraz misternie wycięte listwy. Kaplica założona została na planie gwiazdy utworzonej z sześcioboku i wychodzących z niego ramion. Pięć z nich, zamkniętych dwubocznie mieści w sobie kaplice, szóste jest łącznikiem prowadzącym do nawy kościoła gotyckiego. 

Sanktuarium pw. św. Anny, jak wiele innych świątyń odpustowych zbudowanych po soborze trydenckim, realizowało nowe treści programowe, dużo bogatsze od stosowanych w kościołach parafialnych. Widoczne jest to w teatralności programu architektonicznego, jak zastosowanie empory wokół centralnej części świątyni i zwiększenie liczby kaplic. Przystosowane do nowych potrzeb wnętrze, mogło przyjąć dużą liczbę wiernych, a mnogość ołtarzy pozwalała na składanie wotów dziękczynnych.

Zabytek cechują również niezwykle bogate treści niematerialne, jako sanktuarium ku czci św. Anny, ale także liczne legendy, którymi obiekt obrósł przez wieki. Miejsce wzniesienia świątyni związane jest z kultem tej świętej od wielu wieków. W prezbiterium gotyckiego kościoła znajduje się pień „cudownej sosny”, która według tradycji stała się za wstawiennictwem św. Anny schronieniem dla dziewczyny uciekającej przed zbójcami. W miejscu cudownego ocalenia rodzina dziewczyny ufundowała drewnianą rzeźbę św. Anny Samotrzeć, która w niedługim czasie stała się celem pielgrzymek. Obecnie kościół jest jednym z najważniejszych kościołów odpustowych w Diecezji Opolskiej, znaczącym nie tylko dla okolicznych mieszkańców, ale także pielgrzymów ze Śląska, Polski, Niemiec i Czech.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zespół sakralny i sepulkralny
  • Chronologia: 1518 r.
  • Forma ochrony: Pomnik Historii
  • Adres: Olesno
  • Lokalizacja: woj. opolskie, pow. oleski, gmina Olesno - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy