Historia

Budynek Kasyna Oficerskiego został wzniesiony około 1905 roku (zgodnie z ewidencją prowadzoną przez Stołeczny Zarząd Infrastruktury z 1899 roku). Powstał według projektu nieznanego architekta rosyjskiego, przy współudziale architekta Piotra Leona Krasińskiego. Jako pierwszy na terenie twierdzy posiadał oświetlenie elektryczne oraz nowatorskie, jak na tamte czasy rozwiązanie - napędzane i zasilane grzaną w kotłowni parą wodną centralne ogrzewanie. Do dzisiaj zachowały się charakteryzujące się wysokim kunsztem wykonania: balustrady, żyrandole, klatka schodowa oraz oryginalne posadzki ceramiczne pochodzące z jednej z najlepszych w ówczesnej Europie fabryk – Dziewulski i Lange. Kasyno Oficerskie pierwotnie było użytkowane jako swego rodzaju klub. Było miejscem integracji oficerów i ich rodzin. W czasie pierwszej wojny światowej budynek pełnił funkcję komendantury niemieckiej. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku otrzymało nazwę – Oficerskie Kasyno Garnizonowe w Modlinie i nadal pełniło funkcje reprezentacyjne i kulturalne. W reprezentacyjnej Sali Białej odbywały się bale organizowane m.in. przez Korpus Kadetów nr 2 oraz 1 Pułk Artylerii Ciężkiej. Swoje bale, rauty i uroczystości organizowały również: 32 Pułk Piechoty, 1 Batalion Saperów Legionów czy Szkoła Podchorążych Rezerwy Saperów (bale kostiumowo-maskowe). 

Opis

Budynek zlokalizowany jest w centralnej części Twierdzy Modlin, między cytadelą a wałem zewnętrznym, w północnej pierzei ulicy Ledóchowskiego. Obiekt jest dwu i trzykondygnacyjny, częściowo podpiwniczony. Założony na rzucie zbliżonym do odwróconego krzyża. Fasada trójdzielna, z centralnym ryzalitem w typie kasztelu, wyższym o kondygnacje, zwieńczonym gzymsem arkadowym, poprzedzonym portykiem. Skrzydła boczne elewacji niższe, o skromnym wystroju, zamknięte od góry ażurową, metalową balustradą powtarzającą motyw kół, przerywaną masywnymi słupkami. W centralnej części elewacji frontowej dwie puste tarcze herbowe. Partie cokołu, gzymsy kordonowe i detal architektoniczny zaakcentowano tynkiem.

Budynek klubu oficerskiego jest utrzymany w stylistyce architektury obronnej oraz nosi cechy architektury rezydencjonalnej. W budynku zachowały się oryginalne elementy stolarki okiennej i drzwiowej - ościeżnicowe okna oraz jedno i dwuskrzydłowe drzwi. W reprezentacyjnej części frontowej mieści się trójtraktowy westybul (reprezentacyjny przedsionek lub przedpokój) oraz centralnie położona klatka schodowa z wykonanymi z jasnego marmuru schodami, z kutymi żelaznymi balustradami o motywach roślinnych i ozdobnych gryfach. W budynku znajdują się jeszcze dwie pomocnicze klatki schodowe, usytuowane we wschodniej części budynku. Obiekt prezentuje walory tak artystyczne, jak i naukowe. Zachował on oryginalny wystrój i historyczne wyposażenie wnętrz charakteryzujące się wysokim kunsztem wykonania. Zwraca uwagę również fakt, iż układ pomieszczeń uległ jedynie nieznacznym przekształceniom. Na piętrze najokazalszymi pomieszczeniami są dwie reprezentacyjne sale - balowa, zaadaptowana na salę kinową oraz klubowa. Sufit sali klubowej pokryty jest malowaną dekoracją roślinną wpisaną w sztukatorskie geometryczne podziały architektoniczne. Posadzki ceramiczne z bordiurą zachowane w reprezentacyjnej klatce schodowej. Na piętrach współczesne parkiety, zaś tafle oryginalnego parkietu wykorzystano jako okładzinę czoła sceny w sali balowej. Budynek był nieremontowany kompleksowo od lat 70-tych. Rewitalizacja i modernizacja Garnizonowego Kasyna Oficerskiego została przeprowadzona dopiero ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPOWM 2014 – 2020.

W 2024 roku Kasyno Oficerskie w Twierdzy Modlin w konkursie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków „Zabytek Zadbany” uzyskało tytuł w kategorii utrwalenia wartości zabytkowej obiektu „za kompleksowe prace budowlane i konserwatorskie przeprowadzone z pełnym poszanowaniem substancji zabytkowej i formy architektonicznej kasyna oficerskiego w Twierdzy Modlin oraz za staranność i konsekwencję w przywracaniu historycznej kompozycji jego elewacji i wystroju wnętrz”.

Obiekt dostępny. Szczegóły na stronie internetowej https://nok.nowydwormaz.pl/kontakt/

Oprac. Nowodworski Ośrodek Kultury