Dom mieszkalny, Nowe Warpno
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Reprezentatywny przykład małomiasteczkowego, ryglowego domu mieszkalnego na terenie Pomorza Zachodniego. Obiekt o pierwotnej formie architektonicznej, wzniesiony i remontowany w tradycyjnej technice ryglowej, z elementami historycznej stolarki o wysokich wartościach artystycznych.

Historia

Dom został wybudowany - prawdopodobnie - na przełomie XVIII/XIX w., na średniowiecznej działce, która od 1676 r. należała do rodziny Dittman. Budynek był kilkakrotnie przebudowywany, o czym świadczą cechy konstrukcyjne i elementy wyposażenia - np. schody z inskrypcją - datownikiem „1842”. W 1910 r. spaleniu uległa część poddasza i ściana szczytowa. W 1914 r. zakończono odbudowę domu, której wykonawcą był Herman Assam. Po 1945 r. budynek został przejęty przez Skarbu Państwa, użytkowany na cele mieszkalne i wypoczynkowe (kolonijne). Od 1982 r. stanowi własność prywatną, po kapitalnym remoncie i rewaloryzacji w l. 90. XX w. użytkowany na cele mieszkalne.

Opis

Dom jest zlokalizowany pośrodku starego miasta, w pierzei rynkowej, po południowej stronie ratusza. Do ściany zachodniej przylega murowana kamienica nr 2. Budynek o jednorodnej formie architektonicznej i pierwotnym wystroju elewacji, opartym na ryglowej konstrukcji ścian. Dom wzniesiony został na planie zbliżonym do trapezu (12,5 x 11,4 x 13,5 m), frontem zwrócony na północ, z dwoma wejściami od północy i jednym w ścianie tylnej. Budynek charakteryzuje się zwartą bryła, w formie leżącego prostopadłościanu, nakrytego dachem dwuspadowym z naczółkiem od wschodu. Ściany obwodowe wykonane są w konstrukcji ryglowej, z ceglanym wypełnieniem pól międzyryglowych. Drewniany szkielet został wyremontowany przy zastosowaniu drewna rozbiórkowego i nowego o oryginalnych przekrojach oraz tradycyjnej technologii ciesielskiej. Pola międzyryglowe są tynkowane i bielone, zaś drewniany szkielet czerniony. Ściana szczytowa wschodnia osadzona jest na wysokim (wtórnym) cokole ceglanym, a parter ściany tylnej został przemurowany. Ściany wewnętrzne częściowo zachowały oryginalną konstrukcję ryglową. Stropy drewniane, w części pomieszczeń z odsłoniętymi belkami stropowymi. Więźba jest historycznie wtórna (z l. 10. XX w.), o konstrukcji krokwiowo-jętkowej z podporą stolcową. Dach kryty dachówką esówką. Elewacje o pierwotnej kompozycji i regularnych podziałach, akcentowane „rysunkiem” czarno-białej kraty ścian ryglowych. Fasada cztero i sześcioosiowa, o zróżnicowanej skali otworów, z dekoracyjnie opracowanymi elementami stolarki okiennej i drzwiowej. Elewacja tylna pięcio i siedmioosiowa, bezstylowa. Wnętrze ma układ dwutraktowy, a symetryczny, z sienią przelotową na osi krótkiej. Pierwotnie w części frontowej znajdował się sklep. Na szczególną uwagę zasługują drzwi frontowe oraz witryna sklepowa, o architektonicznych formach i bogatej snycerce z licznymi detalami.

Własność prywatna. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Oprac. Waldemar Witek, OT NID Szczecin, 19.01.2015 r.

Bibliografia

  • Witek M., Zabudowa wiejska i małomiasteczkowa na terenie polskiej części Puszczy Wkrzańskiej. [w:] IV Polsko-Niemiecka Konferencja Architektura Ryglowa - wspólne dziedzictwo, red. M. Opęchowski, Szczecin 2003, s. 295-306.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek mieszkalny
  • Chronologia: przełom XVIII i XIX w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: pl. Zwycięstwa 3, Nowe Warpno
  • Lokalizacja: woj. zachodniopomorskie, pow. policki, gmina Nowe Warpno - miasto
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy