Historia

• 1268 r. - wzmianka o pierwszym kościele w Modliszowie.                                
• Druga połowa XIV w. - budowa kościoła.                                                            
• Początek XVI w. - przebudowa kościoła.                                                          
• XIX/XX w. - remont.                                                                                     
• 1990 r. - obniżenie wieży.                                                                                  
• 2014 r. - remont.

Opis

Modliszów znajduje się w ciągu drogi nr 379 ze Świdnicy do Wałbrzycha-Podgórza. Kościół w Modliszowie wznosi się w północnym krańcu wsi, przy polnej drodze prowadzącej do Pogorzały i stanowi dominantę w krajobrazie. Pierwszy romański kościół wzmiankowano w tej wsi w 1268 roku. Obecny, gotycki, zbudowano w 2 połowie XIV wieku. Został przebudowany na początku XVI wieku (z tego okresu pochodzi druga faza polichromii we wnętrzu). Przechodził remont na przełomie XIX/XX wieku. Jego charakterystyczna wysoka wieża, umieszczona na środku kalenicy, została znacznie obniżona około 1990 roku. Obecnie kościół poddawany jest pracom remontowym.

Świątynia jednonawowa, zbudowana na rzucie prostokąta, oskarpowana. Nawa kryta stropem drewnianym. Do nawy przylega od wschodu prostokątne prezbiterium sklepione krzyżowo-żebrowo. Do prezbiterium od południa przylega zakrystia, sklepiona kolebką. Od zach. do nawy przylega kruchta na rzucie kwadratu. W kościele występują kamienne późnogotyckie portale: do zakrystii, do nawy i w ółnocnej. ścianie prezbiterium. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe: nad nawą i prezbiterium pokryte łupkiem, natomiast nad kruchtą i zakrystią pokryte dachówką ceramiczną. Na kalenicy nawy znajduje się ośmioboczna wieża, obecnie znacznie niższa od pierwotnej. Na zwieńczeniu szczytów nawy i prezbiterium wmurowano trzy krzyże kamienne, prawdopodobnie pokutne.

Na wyposażenie, prócz późnogotyckiego kamiennego sakramentarium, składają się barokowe (z 1710 r.): ołtarz główny z obrazem Wniebowzięcia NMP, ambona i chrzcielnica. Wnętrze kościoła jest polichromowane w dwóch fazach. Na północnej ścianie nawy znajduje się cykl św. Katarzyny Aleksandryjskiej ze św. Krzysztofem, z końca XIV wieku. Natomiast na sklepieniu prezbiterium i podłuczu tęczy polichromie z 1500 roku: symbole czterech ewangelistów, anioły z narzędziami pasji, Chrystus w studni, św. Barbara z fundatorem, biczowanie, panny mądre i głupie. Polichromie te odkryto w 1963 roku.

Z kościołem sąsiaduje dawny cmentarz (obecnie nieużytkowany), otoczony murem kamiennym na planie okręgu. Wejście na teren cmentarza od wschodu, przez kamienny budynek bramny na planie prostokąta, kryty dachem dwuspadowym. W nim ostrołuczny otwór, dwuskrzydłowe drewniane wrota i furtka oraz nisza i kamienna kapliczka.

Kościół zazwyczaj zamknięty, możliwość oglądania z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz przed i po mszy świętej.

Oprac. Krzysztof Czartoryski, OT NID we Wrocławiu, 05.02.2015 r.