Prawosławna cerkiew par. pw. św. Barbary, Milejczyce
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Prawosławna cerkiew par. pw. św. Barbary

Milejczyce

photo

Cerkiew prezentuje tzw. typ rosyjski, rozpowszechniony w architekturze cerkiewnej Podlasia w 2. poł. XIX wieku. Charakteryzuje się on wyraźnym rozczłonkowaniem bryły świątyni i wyodrębnieniem jej poszczególnych członów: prezbiterium, nawy i przedsionka-dzwonnicy. Cerkwie tego typu zdobiono przy pomocy szalunku o zróżnicowanym układzie oraz wycinanych w deskach ażurowych ornamentów.

Historia

Parafia prawosławna pw. św. Barbary istniała w Milejczycach od pocz. XVI w. W XVII i XVIII stuleciu unicka, po 1839 r. ponownie prawosławna. Kolejne cerkwie budowano z drewna. Poprzednia świątynia spłonęła w pożarze miasta w 1859 roku. Nabożeństwo w 1865 r. przeniesiono do miejscowego kościoła, zamienionego na cerkiew pw. Świętego Ducha. Obecna cerkiew wzniesiona w l. 1899-1900. W trakcie ostatniego remontu (2013-2014) wymieniono pokrycie dachowe i szalunek zewnętrzny, upraszczając jego układ i usuwając drewniane nadokienniki.

Opis

Cerkiew położona w środkowej części wsi, po północnej stronie ul. św. Barbary. Usytuowana na cmentarzu przycerkiewnym otoczonym metalowym płotem. Orientowana. Styl: tzw. rosyjsko-bizantyjski. Cerkiew trójdzielna złożona z korpusu nawowego o rzucie zbliżonym do kwadratu, prostokątnego w planie prezbiterium z wydzielonymi wewnątrz dwiema zakrystiami oraz kruchty-dzwonnicy, podzielonej w partii przyziemia na dwie części - wsch. i zach., w części zach. wydzielone dwie lokalności. Nad kruchtą wieża-dzwonnica, czworoboczna w dwóch dolnych kondygnacjach i ośmioboczna w trzeciej, nakryta dachem ośmiospadowym z trójkątnymi szczycikami, zwieńczona cebulastą kopułką na szyi. Nad nawą dach namiotowy z trójkątnymi szczytami nad elewacjami bocznymi, zwieńczony ośmioboczną latarnią nakrytą wielospadowym daszkiem z cebulastą kopułką. Nad prezbiterium dach trójspadowy, nad bocznymi pomieszczeniami kruchty dachy pulpitowe. W najwyższej kondygnacji dzwonnicy wieloboczne filarki między otworami głosowymi.

Drewniana, w konstrukcji zrębowej, wieża w konstrukcji słupowej; na kamienno-cementowej podmurówce. Dachy kryte blachą ocynkowaną, kopułki imitacją złotej blachy. Ściany wzmocnione lisicami, obite szalunkiem w układzie poziomym, na podstawie wieży w układzie pionowym. Węgły odeskowane; gzymsy profilowane. Okna wielokwaterowe, prostokątne. Podłogi i stropy drewniane.

Wnętrze podzielone na część ołtarzową, wydzieloną ikonostasem, nawę nakrytą imitacją kopuły i doświetlona latarnią oraz kruchtę podzieloną na dwie części. Wyposażenie: dwa ikonostasy - główny eklektyczny z ok. 1900 r., boczny neorenesansowy z 1865 r., przeniesiony z cerkwi pw. Świętego Ducha, funkcjonującej w d. kościele katolickim; barokowo-klasycystyczny kiot z k. XVIII w. Ikony z XVII w.: św. Barbary i św. Mikołaja w głównym ikonostasie, dwie Chrystusa Pantokratora z 1. poł. tego stulecia, Matki Bożej Hodegetrii. XVIII-wieczne ikony z rzędu apostolskiego dawnego ikonostasu.

Obiekt dostępny dla zwiedzających poza godzinami nabożeństw.

Oprac. Aneta Kułak, OT NID w Białymstoku, 05.11.2014 r.

Bibliografia

  • Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. XII, Województwo białostockie, z. 1, Siemiatycze, Drohiczyn i okolice, oprac. M. Kałamajska-Saeed, Warszawa 1996, str. 40-41.
  • Keczyńscy E. i A., Drewniane cerkwie Białostocczyzny, Białystok - Białowieża (1998) 1999, nr kat. 40.
  • Sosna G., Troc-Sosna A., Cerkiewna własność ziemska na Białostocczyźnie w XV-XX wieku, Białystok 2004, str. 245-252.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: cerkiew
  • Chronologia: 1899-1900
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Milejczyce
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. siemiatycki, gmina Milejczyce
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy