Kościół pw. św. św. Stanisława i Mikołaja, Malanów
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Kościół pw. św. św. Stanisława i Mikołaja

Malanów

photo

Kościół pw. św. św. Stanisława i Mikołaja w Malanowie jest przykładem wiejskiej sakralnej architektury drewnianej wschodniej wielkopolski.

Historia

Wieś Malanów po raz pierwszy wzmiankowana była w bulli papieża Innocentego II z 1136 r. Do czasu zaborów wieś była własnością arcybiskupów gnieźnieńskich. W czasie powstania styczniowego ukrywający się na miejscowej plebanii polscy powstańcy stoczyli potyczkę z wojskami rosyjskimi. W czasie drugiej wojny światowej w pobliskiej wsi Czachulec utworzone zostało przez Niemców jedno z nielicznych w Europie wiejskich gett żydowskich. Parafia została erygowana w Malanowie zapewne ok. 1668 r., wówczas także został wzniesiony pierwszy, drewniany kościół. W 1716 r. z fundacji ówczesnego proboszcza, ks. Szczepana Będkowskiego wzniesiono kolejny drewniany kościół, który został konsekrowany w 1731 r. przez sufragana gnieźnieńskiego bpa Franciszka Kraszkowskiego. W 1864 r. z powodu wytyczenia nowego tzw. traktu napoleońskiego z Turku do Kalisza uległ zmianie układ ruralistyczny miejscowości. Podjęto wówczas decyzję o przeniesieniu kościoła bliżej nowej drogi. Obecny kościół został wzniesiony w latach 1871-1874 staraniem proboszcza ks. Gerwazego Smółkowskiego oraz jego następcy, ks. Ludwika Służewskiego, z wykorzystaniem materiału z poprzedniego rozebranego kościoła. Również jego wolnostojąca, wzniesiona w 1793 r. dzwonnica w 1873 r. została przeniesiona na obecne miejsce obok kościoła. W czasie II wojny światowej Niemcy zrabowali z niej cztery dzwony, natomiast z samego kościoła ornaty i bieliznę kościelną. W 1989 r. w pobliżu drewnianego kościoła rozpoczęto budowę nowej świątyni konstrukcji żelbetonowej, którą ukończono w 1997 roku. Plebania kościoła została wzniesiona w 1905 roku.

Opis

Wieś Malanów położona jest przy drodze łączącej Turek z Kaliszem. Drewniany kościół pw. św. św. Stanisława Bpa i Mikołaja Bpa o konstrukcji zrębowej został wzniesiony na kamienno-ceglanej podmurówce, wzmocniony lisicami i oszalowany. Do jego pojedynczej nawy przylegają od. pd. i zach. dwie kruchty, a od wsch. — węższe od niej, zamknięte trójbocznie prezbiterium, przy którym ponadto usytuowane są prostokątne zakrystia oraz kruchta. Dwuspadowy dach z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną stożkowym hełmem z latarnią pokryty jest blachą. Wnętrze kryje płaski strop, nad nawą zdobiony fasetą. Prezbiterium od nawy wydzielone jest belką tęczową ozdobioną krucyfiksem. W skład wyposażenia wchodzą m. in. barokowe ołtarze, ambona i ławki oraz neogotycka chrzcielnica z 1 poł. XIX w. Drewniana dzwonnica o oszalowanej z zewnątrz konstrukcji słupowej, nakryta czterospadowym dachem gontowym zwieńczonym wieżyczką, wzniesiona została na planie kwadratu.

Kościół dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Tomasz Łuczak, 14-11-2014 r.

Bibliografia:

  • Diecezja włocławska 2000, red. W. Frątczak, W. Kujawski, A. Poniński, K. Rulka, L. Urbański, Włocławek 2001, s. 619.
  • Makary Górzyński, Zabytki miasta Turku i powiatu tureckiego, t. 2, cz. 2, Architektura i sztuka sakralna, Turek 2014.
  • Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 5, Woj. wielkopolskie, red. Ruszczyńska Teresa, Sławska Aniela, z. 26, Pow. turecki, opr. I. Galicka I., Kaczorowska I., Sygietyńska H., Warszawa 1959, s. 9-10.
  • Kościoły drewniane w Wielkopolsce, red. Mariusz Grzebalski, Poznań 2004, s. 152.
  • Piotr Maluśkiewicz, Ziemia konińska. Przewodnik turystyczny, Konin 2002, s. 115.
  • Wielkopolska. Słownik krajoznawczy, red. Łęcki Włodzimierz, Poznań 2002, s. 196.
  • Piotr Maluśkiewicz, Województwo konińskie. Szkic monograficzny, Warszawa-Poznań 1983, s. 230.
  • http://kosciolydrewniane.pl - odsłona z listopada 2015 r.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: 1716 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Malanów
  • Lokalizacja: woj. wielkopolskie, pow. turecki, gmina Malanów
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy