dwór obronny Zamek, Majkowice
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Klucz ziemskich posiadłości rody Nagodziców - Jelitczyków z centrum w Majkowicach, pozostawił kilka czytelnych archeologicznie składników. W sąsiedztwie dużej wsi na średniowiecznym planie owalnicy zachowane są do dziś pozostałości trzech rycerskich siedzib obronnych : tzw. grodzisko stożkowate, pozostałości murowanego średniowiecznego zamku oraz malownicze ruiny renesansowego dworu obronnego. Murowany dwór obronny jest trzecią z kolei , najmłodsza siedzibą rycerską w tej miejscowości.

Historia

Dwór murowany powstał w 1 poł. XVI wieku i funkcjonował do początku wieku XVIII.

Opis

Obiekt renesansowy zwany czasem zamkiem , znajduje się na niewielkim wzniesieniu, przy drodze, na południowym skraju wsi Majkowice. Na powierzchni kopca zachowały się pozostałości dwóch budynków i wieży. Zamek został wzniesiony z łamanego kamienia, ściany są częściowo otynkowane w otworach okiennych przetrwała. renesansowa kamieniarka.

Badania architektoniczne przeprowadzili w 1958 roku W.Puget i J.Rozpędowski. Opublikowała ich wyniki W.Puget w1979 roku.

Dwór renesansowy składał się z najstarszego domu mieszkalnego o wymiarach około 15,5 na 13,5 metra zbudowanym na planie nieregularnego prostokąta z narożną wieżą i północnym ryzalitem. W.Puget datuje tę fazę budowli na 2 ćwierć XVI wieku. W fazie młodszej z 2 połowy XVI wieku dostawiono dom północny i duży ryzalit bramny wysadzony z wschodniego muru kurtynowego. Powstał wówczas miniaturowy zamek renesansowy, określony przez W.Puget jako„ zminiaturyzowany przejaw tęsknoty średniozamożnego szlachcica do posiadania prawdziwego zamku”

Ryzalit wschodni pełnił rolę przejazdu bramnego oraz prawdopodobnie zamkowej kaplicy, a w budynku północnym mieściła się klatka schodowa. Od północnego zachodu do domu mieszkalnego przylega najlepiej dzisiaj zachowaną, okrągłą basztę, która na wysokości pierwszego piętra przyjmuje plan ośmioboku, a w zwieńczeniu jest kwadratowa. Zaopatrzona została w strzelnice kluczowe, co sugeruje militarny charakter zamku w rzeczywistości jest to wyłącznie kreacja architektoniczna . W 2 połowie XVI wieku Majkowscy herbu Jelita tracą miejscowość i dwór. W 1694 r. Majkowice należą do Józefa Małachowskiego, który „kamienicę w Moykowicach „ remontuje, dostawiono wtedy trzy narożne przypory. W 1702 miejscowość została zniszczona przez Szwedów przeprawiających się w tym miejscu przez rzekę Pilice. Prawdopodobnie „ zameczek” nie oparł się najeźdźcom gdyż w 1733 jego właściciel Adam Małachowski rezyduje w nowym dworze wzniesionym w pobliskiej Bąkowej Górze.

Zabytek dostępny z zewnątrz bez ograniczeń.

Oprac. Zbigniew Lechowicz, OT NID w Łodzi, 07-09-2015 r.

Bibliografia

  • L. Kajzer, J. Augustyniak, Wstęp do studiów nad świeckim budownictwem obronnym sieradzkiego w XIII-XVII/XVIII wieku, Łódź 1986 r., str. 153-155;
  • L. Kajzer, Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej, Warszawa 2004 r., str. 223-224;
  • A. Marciniak-Kajzer, Średniowieczny dwór rycerski w Polsce. Wizerunek archeologiczny., Łódź 2011 r., str. 385;
  • W. Puget, Zameczek w Majkowicach. Historia siedziby szlacheckiej, [w:] Rezydencja w Polsce w wieku XVI - stan i potrzeby badań, Kwartalnik Architektury i Urbanistyki XXIV, 1979, z. 4, s. 393-406; taż, Majkowice - zameczek , [w:]Województwo sieradzkie, oprac. W. Puget, t. 1, Warszawa 1990, s. 51-61 ( Materiały do dziejów rezydencji w Polsce, red. T. S. Jaroszewski, vol. 1)

Informacje ogólne

  • Rodzaj: zamek
  • Chronologia: 1. poł. XVI w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Majkowice
  • Lokalizacja: woj. łódzkie, pow. piotrkowski, gmina Ręczno
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy