Dom - Zabytek.pl
Adres
Krosno, Lwowska 6
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. Krosno,
gm. Krosno
W budynku mieściła się pracownia rzeźbiarska, malarska i złotnicza. Od czasu powstania do II wojny światowej było to również miejsce spotkań artystów.
Historia
Dom wzniesiony został dwuetapowo – w 1898 roku zbudowano parterową część mieszkalną, następnie dobudowano pracownię artysty-rzeźbiarza z piętrową wieżą (w 1907 lub 1913 r.) Dom zbudowano wg projektu krakowskiego architekta Jana Sas-Zubrzyckiego, z którym właściciel domu współpracował jako rzeźbiarz. Sgraffita dekorujące elewację frontową wykonali Andrzej Lenik i krośnieński malarz – Seweryn Bieszczad. Prawdopodobnie w późniejszym czasie dobudowany został ryzalit w elewacji tylnej.
Opis
Dom usytuowany jest na południe od Starego Miasta, w początkowym odcinku ulicy Lwowskiej, w jej zachodniej pierzei. Jest to budynek murowany, na rzucie zbliżonym do prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem w części południowej i północnej oraz z piętrową wieżą w narożniku pn.-wsch., stanowiącą dominantę wysokościową bryły. W bryle czytelne są trzy zasadnicze segmenty – korpus główny nakryty dachem dwuspadowym, część południowa nakryta dachem dwuspadowym z naczółkami oraz wieża zwieńczona hełmem o dzwonowatej formie ze ślepą latarnią i cebulą w zwieńczeniu. Ganek w elewacji tylnej nakryty jest dachem dwuspadowym. Pokrycie dachów stanowi dachówka ceramiczna, a hełmu wieży blacha.
Budynek posadowiony jest na cokole oblicowanym piaskowcem. Elewacje domu, poza wieżą i elewacją północną, są otynkowane. Największy nacisk położony został na wykonanie elewacji frontowej, co nadało budynkowi efektu malowniczości. Zarówno zestawienie rozległej części parterowej z narożną wieżą, frontowe wejście ujęte arkadową loggią wspartą na filarze z dekoracyjnie opracowanym kapitelem, jak i tynkowane na jasno elewacje skontrastowane z czerwienią ścian narożnej wieży nawiązują do rozwiązań charakterystycznych dla kierunku tzw. malowniczego eklektyzmu. Niepowtarzalnym elementem dekoracyjnym są figuralne sgraffita umieszczone w szczycie ryzalitu i pod okapem elewacji frontowej. W dekoracji tej przedstawiono personifikacje malarstwa i rzeźby oraz prace artystyczne. Dekoracja opatrzona jest sentencją: Ars longa vita brevis oraz datą: 1898. Ryzalit elewacji frontowej jest boniowany. Otwory okienne (z wyjątkiem otworów w elewacji tylnej) ujęte są w tynkowane obramienia.
Zabytek dostępny z zewnątrz. Obecnie mieści się w nim przedszkole.
Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 21.11.2025 r.
Rodzaj: budynek mieszkalny
Materiał budowy:
ceglane
Styl obiektu: nieznany
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.9337, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.200423