Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Dom - Zabytek.pl

Adres
Krosno, Lwowska 6

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. Krosno, gm. Krosno

Dom zaprojektowany przez Jana Sas-Zubrzyckiego, wybudowany dla rzeźbiarza Andrzeja Lenika, z elewacją frontową dekorowaną sgraffitami należy do nurtu architektury przełomu XIX/XX wieku określanego jako malowniczy eklektyzm.

W budynku mieściła się pracownia rzeźbiarska, malarska i złotnicza. Od czasu powstania do II wojny światowej było to również miejsce spotkań artystów.

Historia

Dom wzniesiony został dwuetapowo – w 1898 roku zbudowano parterową część mieszkalną, następnie dobudowano pracownię artysty-rzeźbiarza z piętrową wieżą (w 1907 lub 1913 r.) Dom zbudowano wg projektu krakowskiego architekta Jana Sas-Zubrzyckiego, z którym właściciel domu współpracował jako rzeźbiarz. Sgraffita dekorujące elewację frontową wykonali Andrzej Lenik i krośnieński malarz – Seweryn Bieszczad. Prawdopodobnie w późniejszym czasie dobudowany został ryzalit w elewacji tylnej.

Opis    

Dom usytuowany jest na południe od Starego Miasta, w początkowym odcinku ulicy Lwowskiej, w jej zachodniej pierzei. Jest to budynek murowany, na rzucie zbliżonym do prostokąta, parterowy z użytkowym poddaszem w części południowej i północnej oraz z piętrową wieżą w narożniku pn.-wsch., stanowiącą dominantę wysokościową bryły. W bryle czytelne są trzy zasadnicze segmenty – korpus główny nakryty dachem dwuspadowym, część południowa nakryta dachem dwuspadowym z naczółkami oraz wieża zwieńczona hełmem o dzwonowatej formie ze ślepą latarnią i cebulą w zwieńczeniu. Ganek w elewacji tylnej nakryty jest dachem dwuspadowym. Pokrycie dachów stanowi dachówka ceramiczna, a hełmu wieży blacha.

Budynek posadowiony jest na cokole oblicowanym piaskowcem. Elewacje domu, poza wieżą i elewacją północną, są otynkowane. Największy nacisk położony został na wykonanie elewacji frontowej, co nadało budynkowi efektu malowniczości. Zarówno zestawienie rozległej części parterowej z narożną wieżą, frontowe wejście ujęte arkadową loggią wspartą na filarze z dekoracyjnie opracowanym kapitelem, jak i tynkowane na jasno elewacje skontrastowane z czerwienią ścian narożnej wieży nawiązują do rozwiązań charakterystycznych dla kierunku tzw. malowniczego eklektyzmu. Niepowtarzalnym elementem dekoracyjnym są figuralne sgraffita umieszczone w szczycie ryzalitu i pod okapem elewacji frontowej. W dekoracji tej przedstawiono personifikacje malarstwa i rzeźby oraz prace artystyczne. Dekoracja opatrzona jest sentencją: Ars longa vita brevis oraz datą: 1898. Ryzalit elewacji frontowej jest boniowany. Otwory okienne (z wyjątkiem otworów w elewacji tylnej) ujęte są w tynkowane obramienia.

Zabytek dostępny z zewnątrz. Obecnie mieści się w nim przedszkole.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 21.11.2025 r.

Rodzaj: budynek mieszkalny

Materiał budowy:  ceglane

Styl obiektu: nieznany

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.9337, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.200423