Kamienica Wosińska, Kraków
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

photo

Kamienica o skromnej fasadzie, pozostająca w cieniu bardziej reprezentacyjnych budowli, ukształtowana w wyniku połączenia dwóch istniejących wcześniej budynków.

Historia

Murowane obiekty pojawiły się w tym miejscu po połowie XIV w. Należały do rodzin Pacaków i Schillingów. Nadbudowane w XV, zostały połączone i przebudowane na przełomie XVI i XVII w. w renesansową kamienicę. Inwestorami byli przybyła z Alzacji rodzina Schillingów. Wtedy powstały także oficyny tylna i boczna, nadbudowana o II piętro w 3 ćwierci XVII w. Posesja była połączona z ul. Sławkowską, dzięki czemu zabudowa otrzymała kształt litery L. Nowy obiekt nie oznaczał zmiany przeznaczenia zabudowy. Funkcja mieszkaniowa kamienicy została zachowana także w późniejszych wiekach. W 1564 budynek kupił ławnik Andrzej Fogelweder. Po nim w gronie właścicieli znajdowali się przedstawiciele rodzin mieszczańskich, m.in. Sztametowie, Mazurkiewicze oraz Wosińscy, którym zawdzięcza nazwę. W roku 1661 mieszkał u Wosińskich złotnik Stanisław Gothard. W XVII w. budynek należał do Pestalozzich i Luccinich (od nich nazwa „rezerwowa”). W 1746 kamienicę przejęci Karol i Regina Tucci (Tuszkowie), właściciele domu nr 38. Duży zakres miały prace remontowe i modernizacyjne przeprowadzone w ostatniej ćwierci XVIII stulecia, kiedy dom przejął architekt Stanisława Augusta - Józef Le Brun. Od 1842 budynek kupiła na licytacji rodzina Żeleńskich. W 1887 dach przebudowano na życzenie hr. Kryspina Żeleńskiego (projekt. Rajmund Meus); m.in. podniesiono z ruiny, w którą popadły jeszcze w końcu XVIII w., oficyny. Adaptację sieni przeprowadzono po roku 1900. Nad kolejnym remontem, w 1928, czuwali Tadeusz Stryjeński i Franciszek Mączyński. Kolejne prace przeprowadzono w latach 1938-1939, 1953 oraz 1969-1971 (remont generalny). W budynku działa współcześnie Lekarska Spółdzielnia Pracy. W 2013 wykonano remont konserwatorski fasady.

Opis

Czterokondygnacyjna, trójosiowa kamienica, której skromna fasadę podporządkowano zasadom prostoty i geometrycznego uporządkowania, m.in. dzięki symetrycznemu układowi okien oraz ujednoliceniu ich wymiarów. Wykorzystanie rzeźbionych elementów dekoracyjnych w osi środkowej pozwoliło wyodrębnić i zaakcentować centralną część fasady. Na podwórku urokliwe drewniane ganki o wymyślnych formach.

Obiekt dostępny w różnym stopniu; z zewnątrz bez ograniczeń, wewnątrz, w godzinach pracy placówek handlowych i instytucji.

Oprac. Roman Marcinek, OT NID w Krakowie, 20-04-2016 r.

Bibliografia

  • Dyba O., Kraków. Zabytki architektury i budownictwa, Warszawa 2007
  • Encyklopedia Krakowa, Warszawa - Kraków 2000.
  • Fabiański M., Purchla J., Historia architektury Krakowa w zarysie, Kraków 2001
  • Komorowski W., Sudacka A., Rynek Główny w Krakowie, Ossolineum 2008
  • Rożek M., Przewodnik po zabytkach i kulturze Krakowa, Kraków 1993
  • Marcinek R., Kraków, Kraków 2001

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kamienica
  • Chronologia: 2. poł. XIV w.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Rynek Główny 37, Kraków
  • Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. Kraków, gmina Kraków
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy