Zespół kościoła par. rzym.-kat. pw. Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego, Korycin
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zespół kościoła par. rzym.-kat. pw. Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego

Korycin

photo

Zespół posiada wartości historyczne i artystyczne. Powstawał on na przestrzeni XVII-XX w. będąc głównym ośrodkiem religijnym lokalnej społeczności, kształtującym jej tożsamość. Wartości artystyczne zespołu reprezentuje neogotycki, murowany kościół wybudowany w 1905 r. według projektu cenionego architekta Jana Hinza (1842-1902), pochodząca z XVIII wieku murowana, kamienno-ceglana brama-dzwonnica oraz cztery drewniane kapliczki (dawne stacje drogi krzyżowej).

Historia

Zespół kościoła parafialnego kształtował się na przestrzeni XVII-XX w. Pierwszy kościół drewniany wybudowano około 1600 r. kiedy też założono cmentarz przykościelny. Ogrodzenie cmentarza przykościelnego wraz z bramą-dzwonnicą i pierwotnie z 14 (obecnie zostało 4) drewnianymi kaplicami- stacjami drogi krzyżowej powstało zapewne w XVIII w. Obecny neogotycki, murowany kościół budowany był w latach 1899-1905 według projektu znanego architekta Jana Hinza (budowniczego m.in. kolei warszawsko-wiedeńskiej oraz autora projektów kościołów parafialnych w Kuczynie k. Ciechanowca czy Marek k. Warszawy). Obiekt częściowo zniszczony podczas I i II wojny światowej, całkowicie odbudowany w latach 70. XX wieku. W XVII i XVIII wieku było tu ważne miejsce kultowe w regionie gdzie czczono cudowny obraz Matki Bożej oraz źródełko zlokalizowane na terenie parku plebańskiego.

Opis

Zespół położony na niewielkim wzniesieniu po wschodniej stronie drogi Białystok - Korycin, ogrodzony murem z kamienia polnego z bramkami. Przy murze od strony zachodniej murowana brama-dzwonnica, od strony północno-wschodniej - stacje drogi krzyżowej. Centralnym obiektem zespołu jest murowany, neogotycki, dwuwieżowy kościół o rozczłonkowanej bryle z silnym akcentem wysmukłych wież. Hełmy wież z elementów betonowych, ażurowe, wzorowane na zwieńczeniach zastosowanych w wiedeńskim Kościele Wotywnym. Wnętrze bogato dekorowane ostrołukowo, charakterystyczne dla gotyku. Sklepienie w nawie głównej gwieździste, w bocznych nawach krzyżowo -żebrowe. Kamienno-ceglane ogrodzenie otaczające kościół wraz z cmentarzem przykościelnym zawiera w sobie cztery drewniane kaplice, wzniesione na planie kwadratu w konstrukcji szkieletowej z odeskowaniem, nakryte dachem brogowym oraz bramę - dzwonnicę, murowaną z kamienia polnego i cegły, dwukondygnacjową. W dolnej kondygnacji arkadowe portale zakończone półkoliście, z drewnianymi dekoracyjnie opracowanymi wierzejami od strony ulicy. W drugiej kondygnacji otwory okienne ujęte tynkowanymi opaskami. Brama-dzwonnica nakryta dachem brogowym zwieńczonym krzyżem.

Obiekt dostępny dla zwiedzających poza godzinami nabożeństw.

Oprac. Grzegorz Ryżewski, OT NID w Białymstoku, 22.09.2014 r.

Bibliografia

  • Borowik P., Ryżewski G., Korycin w czasach nowożytnych, „Biuletyn Konserwatorski Województwa Podlaskiego”, z. 11, 2005, s. 39-58.
  • Kułak A., Świątynie i sanktuaria, [w:] Z biegiem Biebrzy. Przewodnik historyczno-etnograficzny, red. A. Gaweł, G. Ryżewski, s. 172-173.
  • Łuszczyńska E., Korycin. Kościół parafialny, Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, 1977.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: kościół
  • Chronologia: budowa obecnego kościoła
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Korycin
  • Lokalizacja: woj. podlaskie, pow. sokólski, gmina Korycin
  • Właściciel praw autorskich do opisu: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Mapa Google

Geoportal

Zobacz także w najbliższej okolicy