Historia

Parafia Kłóbka wzmiankowana w dokumentach źródłowych z 1325 r., należy do najstarszych na terenie diecezji wło¬cławskiej, o czym świadczy dedykacja kościoła św. Prokopowi, męczennikowi z pierwszych wieków chrześcijaństwa. Według tradycji pierwszy kościół fundacji „duninowskiej” powstał ok. 1155 r. i od początku nosił wezwanie św. Prokopa. W poł. XVI w. istniała w Kłóbce drewniana świątynia, która spłonęła w 1562 roku. Po tej dacie wybudowano dom modlitwy składający się z murowanego prezbite¬rium i drewnianej nawy. Na przeł. XVI i XVII w. drewniana część budynku spłonęła w pożarze. Ok. 1720 r. Józef Kretkowski z Chodcza dokonał odbudo¬wy kościoła od fundamentów. Budowla ta wymagała ciągłych remontów, ze względu swoją lokalizację na osuwającym się zboczu wzgórza. W latach 1880-1881 staraniem ówczesnego proboszcza ks. Michała Ziarniewicza wybudowano nową, murowaną nawę, która zastąpiła dotychczasową - drewnianą. W 1905 r. została dobudowana wieża, a w 1911 r. kaplica.

Opis

Kościół zlokalizowany w centralnej części wsi, u zbiegu ulic Kościelnej i Chopina. Usytuowany na ogrodzonym placu w otoczeniu starodrzewu. Budynek orientowany, bez wyraźnych cech stylowych, z wieżą neogotycką. Założony na planie prostokąta z krótkim prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym od południa usytuowano starą zakrystię, od północy zaś kaplicę przekształconą na zakrystię. Szersza nawa prostokątna z wieżą od zachodu, ujęta po bokach dwiema niewielkimi przybudówkami mieszczącymi klatki schodowe. Kościół murowany z cegły, ściany wewnętrzne oraz zewnętrzne starej zakrystii i prezbiterium - tynkowane. Dachy kryte blachą: nad korpusem i kaplicą - dwuspadowe, nad niższym prezbiterium - dwuspadowy, przechodzący w trójspadowy, nad dawną zakrystią - pulpitowy, nad wieżą - dach namiotowy. Na kalenicy korpusu w części wschodniej usytuowana sześcioboczna wieżyczka na sygnaturkę zakończona sześciopołaciowym hełmem cebulastym. Elewacje w części korpusu, kaplicy i wieży nietynkowane, ściany zwieńczone profilowanym gzymsem podokapowym. Fasada zachodnia zaakcentowana trzykondygnacyjną wieżą flankowaną przybudówkami, ożywionymi blendami, nad którymi znalazły się sterczynowe półszczyty nawy. W przyziemiu wieży portal neogotycki ujęty szkarpami, zwieńczony trójkątnym szczytem. Druga kondygnacja o dekoracji płycinowej z usytuowanym na osi kolistym zegarem. Ostatnia kondygnacja z parą okien zamkniętych łukiem pełnym, zwieńczona nadwieszonym, trójkątnym szczytem. Na zewnątrz prezbiterium i stara zakrystia - tynkowane i opięte uskokowymi szkarpami. Wnętrze salowe, stropy płaskie, otwór tęczowy o łuku koszowym, okna zamknięte półkoliście. Polichromia malarska wykonana przez J. Stępnia w 1957 roku. Wyposażenie wnętrza niejednorodne. Trzy ołtarze barokowe z III ćw. XVII w. (przekształcone w XIX wieku). W ołtarzu głównym słynący łaskami obraz św. Prokopa. W prezbiterium usytuowany przyścienny pomnik nagrobny rodziny Orpiszewskich, neorenesansowy (niekompletny) z IV ćw. XIX wieku. Późnobarokowa chrzcielnica z XVIII w. przedstawiająca anioła dźwigającego puklowaną czarę.

Zabytek dostępny.

Oprac. Bernardeta Popek- Olszowa, OT NID w Toruniu, 18-11-2015 r.