Historia

W XIX wieku rządowa wieś Dąbrowa należała do kieleckiej parafii katedralnej. Z inicjatywy ks. Józefa Ćwiklińskiego (1817-1894), który odegrał znaczącą rolę w działalności społecznej i dobroczynnej kościoła kieleckiego, mieszkańcy Dąbrowy w II połowie XIX wieku wybudowali w swojej miejscowości drewnianą kaplicę pw. Matki Boskiej Pocieszenia. Kiedy w kwietniu 1918 roku erygowano parafię w pobliskim Masłowie, wieś Dąbrowa została do niej przyłączona. Mieszkańcy wsi nie chcieli jednak należeć do tej parafii, dlatego od 1923 roku w kaplicy posługę pełnił delegat z kościoła św. Wojciecha w Kielcach. W latach 70. XX wieku przeprowadzono remont więźby dachowej, zamontowano odpowietrzniki, wymieniono stolarkę okienną i dokonano szeregu innych drobnych napraw. Samodzielna parafia w Dąbrowie - pw. NMP Matki Kościoła - została erygowana przez bp Stanisława Szymeckiego w 1981 roku. Do budowy nowego murowanego kościoła według projektu arch. Zygmunta Kumora, przystąpiono już na początku 1982 roku. W czasie tych prac rozebrano również znaczną część starego drewnianego ogrodzenia przy kaplicy, aby ogrodzić cały teren parafii. Dnia 2 października 1988 roku została odprawiona pierwsza Msza Święta w murach nowego kościoła pw. NMP Matki Kościoła. Po wybudowaniu nowej świątyni, stara drewniana kaplica została wyremontowana i pokryta nowym gontem. Obecnie spełnia funkcję kaplicy przedpogrzebowej.

Opis

Kaplica położona jest obecnie na obrzeżu Kielc, po stronie zachodniej trasy wylotowej do Warszawy, na płaskim terenie. Szereg starych lip wyznacza granicę dawnego placu wokół starej świątyni. Po stronie północno-wschodniej stoi nowy, murowany kościół parafialny pw. NMP Matki Kościoła oraz współczesna plebania. Drewniana kaplica o konstrukcji zrębowej na podmurówce kamiennej jest budowlą orientowaną, jednonawową. Dach jest tu krokwiowo-belkowy, dwuspadowy, nad prezbiterium i zakrystią przechodzący w trójpołaciowy, a wszystkie pobite są gontem. Góruje nad nimi sześcioboczna wieżyczka sygnaturki z cebulastym, blaszanym hełmem. Świątynia składa się z prostokątnej nawy, do której przylega niewyodrębnione w bryle, trójbocznie zamknięte prezbiterium oraz dwie prostokątne przybudówki: od zach. kruchta, a od pn. zakrystia. Zewnętrzne ściany szalowane są pionowo deskami z listwowaniem, na szczytach deski ułożone na styk w jodełkę, zwieńczone wąskim gzymsem podokapowym. Elewacja frontowa, z kruchtą przysłania prawie całą ścianę szczytową nawy. Wnętrza nawy, prezbiterium i zakrystii zostały otynkowane. Nad nawą i prezbiterium płaski sufit ozdobiony rozetką, ściany do wysokości parapetów okiennych obite płytami pilśniowymi, górą zwieńczone profilowanym gzymsem. Od zachodu znajduje się otwarta na nawę kruchta, na parterze której trzy przejścia wydzielono parą słupów; na piętrze chór muzyczny. Nad nimi pozorne sklepienie zwierciadlane wtopione nieco w sufit nad nawą. W kruchcie na parterze posadzka z płyt piaskowca, dalej podłoga drewniana. W głównym korpusie otwory okienne o wykroju arkadkowym. 

Zabytek dostępny z zewnątrz. 

Oprac. Wioletta Szafarczyk, OT NID w Kielcach, 31.03.2020 r.