Budynek Miejskiej Szkoły Handlowej, ob. Liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego, Kielce
Narodowy Instytut Dziedzictwa en

Zdjęcie panoramiczne tej lokalizacji jest niedostępne.

Budynek Miejskiej Szkoły Handlowej, ob. Liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego

Kielce

photo

Okazały gmach szkolny, zaprojektowany przez znanego warszawskiego architekta Henryka Juliana Gaya, z fasadą w stylu neogotyckim. Jest materialnym świadectwem historii szkolnictwa kieleckiego .

Historia

Siedmioklasową Szkołę Handlową Męską w Kielcach założono w 1903 roku staraniem Rady Opiekuńczej Szkoły, do której weszli znani obywatele Kielc. Początkowo mieściła się w wynajętym domu. W 1905 roku przekształcono ją z placówki rządowej w szkołę miejską, co w myśl przepisów umożliwiło wprowadzenie języka polskiego,  jako wykładowego. W tym samym roku zakupiono plac od Rawów między ulicą Bazarową i Szeroką (obecnie ulica Śniadeckich i Żeromskiego). W latach 1906-1907 wybudowano własny gmach przy ulicy Bazarowej wg projektu warszawskiego architekta Henryka Juliana Gaya, pod kierunkiem miejscowego architekta Juliana Włodzimierskiego. Naukę rozpoczęto w nim 16 września 1907 roku. Budynek składający się z części frontowej i dwóch oficyn był jednym z najnowocześniejszych w mieście. Mieścił m.in. 14 dużych i widnych sal wykładowych, obszerne korytarze, pracownie naukowe, bibliotekę. W 1914 roku umieszczono w nim koszary, a później szpital wojskowy. W 1918 roku placówkę przekształcono w Męską Szkołę Realną, a w 1919 roku w ośmioletnie Państwowe Gimnazjum, któremu obrano za patrona matematyka Jana Śniadeckiego. W 1926 roku oficynę północną nadbudowano o drugie piętro wg projektu Wacława Borowieckiego. W początku lat 30. szkoła podzieliła się na czteroletnie gimnazjum i dwuletnie liceum. Przed II wojną światową część placu szkolnego przy ulicy Żeromskiego odsprzedano osobie prywatnej. Podczas wojny urządzono w szkole magazyn zboża. W 1945 roku Gimnazjum wznowiło działalność, ale pięć lat później zostało rozwiązane, a do gmachu przeniesiono II Żeńską Szkołę Ogólnokształcącą Stopnia Licealnego. W 1958 roku powstało II Liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego, działające w budynku do dziś. Budynek gruntownie remontowano w 1972 roku. W latach 1984-1985 dobudowano dodatkowe skrzydło. W 1996 roku wykonano konserwacje detalu fasady oraz wymieniono okna. W początku XXI wieku wystawiono halę gimnastyczną w głębi posesji.

Opis

Budynek zlokalizowany jest w śródmieściu, we wschodniej pierzei ulicy Śniadeckich, cofnięty nieco z linii zabudowy i wygrodzony murowano-żeliwnym ogrodzeniem. Murowany z cegły, trójkondygnacyjny, podpiwniczony gmach powstał na rzucie zbliżonym do litery U, z dwiema oficynami od podwórza. Frontowy budynek nakrywa dach wielospadowy. Wieloosiową, asymetryczną fasadę o neogotyckiej dekoracji, wyłożono żółtą cegłą klinkierową i zestawiono z detalem wykonanym w cemencie. Podzielono ją na cztery części przez wprowadzenie dwóch płytkich ryzalitów. Przed północnym , usytuowany centralnie, znajduje się dwuarkadowy ganek wejścia, zaś  południowy wieńczy trójkątny, wyłamany szczyt. Na licu tego szczytu ustawiono w okrągłej niszy popiersie patrona szkoły. Neogotyckie akcenty wystroju widoczne są w laskowanych obramieniach prostokątnych okien i pinaklach wspartych na konsolach opinających gzyms wieńczący budowli.  Elewacje od strony wewnętrznego podwórza są bezstylowe - mają dekorację ograniczoną do odcinkowych naczółków okiennych. Układ wnętrz jest dwu - i dwuipółtraktowy, z sienią z klatką schodową na osi korpusu głównego. We wnętrzu, w głównej klatce zachowały się żeliwne schody na piętra .

Zabytek ogólnodostępny zewnątrz, wewnątrz w godzinach pracy szkoły.

Oprac. Anna Adamczyk, 15.12.2014 r.

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna, Szkoła Handlowa, oprac. D. Kalina 2005, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach i Narodowego Instytutu Dziedzictwa w Warszawie.
  •  „Gazeta Kielecka” 1903, nr 55, 56, 57; 1904, nr 80; 1905 nr 58; 1906 nr 36, 88; 1907, nr 74.
  • Adamczyk A., Powstanie i zabudowa „Nowego Miasta”, dzielnicy gubernialnych Kielc (cz. 2, lata 1895-1918), [w:] Studia muzealno-historyczne, t. III, Kielce 2011, s. 225.
  • Adamczyk A., Prace remontowo-konserwatorskie i budowlane w granicach województwa świętokrzyskiego i dawnego kieleckiego, [w:] Prace konserwatorskie w latach 1990-2000. Dziesięć lat Służby Ochrony Zabytków w Kielcach, red. A. Piasecka, Kielce 2001, s. 38.
  • Adamczyk J. L., Przewodnik po zabytkach architektury i budownictwa Kielc, Kielce 1998, s. 65-66.
  • Adamczyk J. L., Wróbel T., Portrety zabytków Kiec, Kielce 2004, s. 52.
  • Czapska M., Szabat B., Szkoły kieleckie, [w:] Główka J. (red.), Kielce przez stulecia, Kielce 2014, s. 218-219.
  • Dla siebie i dla szkoły. Pamiętnik wydany staraniem pierwszych abiturientów Szkoły Handlowej Miejskiej w Kielcach, red. E. Artwiński i in., Warszawa 1909 r., s. 3-34.
  • Machnicki J., Początki Śniadeckiego ,„Raptularz Kielecki”, 1983, nr 2, s. 35 i n.
  • Massalski A., Szkolnictwo i oświata w latach 1918-1939, [w:] Główka J. (red.), Kielce przez stulecia, Kielce 2014, s. 443-444.
  • Młynarczyk J., Dzieje Kieleckiej Szkoły Handlowej Stowarzyszenia Kupców Polskich i Państwowego Gimnazjum I Liceum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach w latach 1903-1945, Kielce 1993.
  • Studium historyczno-urbanistyczne miasta Kielc, pod red. J. L. Adamczyka, t. 9b, cz. 1, Kielce 1990, il. 000054/1, 000054/2, mps, Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Kielcach.
  • Szczepański J., Architekci i budowniczowie. Materiały, Warszawa-Kraków 1990, s. 54.
  • Z dziejów szkół kieleckich. Informator wystawy w Muzeum Historii Kielc, wrzesień-grudzień 2010, Kielce 2010, s. 25-36.
  • Urbański K., Miklaszewska H., Sentymentalne Kielce. Fotografie ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach, Kielce 2004, s. 95.

Informacje ogólne

  • Rodzaj: budynek użyteczności publicznej
  • Chronologia: maj 1906 r.
  • Forma ochrony: rejestr zabytków
  • Adres: Śniadeckich 9, Kielce
  • Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. Kielce, gmina Kielce
  • Źródło: Narodowy Instytut Dziedzictwa

Licencja:

zgłoś problem do konserwatora zabytków

Geoportal

Mapa Google

Zobacz także w najbliższej okolicy