Pierwotny projekt willi wykonał Hugo Grünfeld znany Katowcki budowniczy autor wielu realizacji na terenie Bytomia i Katowic. Obecny kształt obiekt zawdzięczamy natomiast przebudowie przez cenionego polskiego architekta i konserwatora Mariana Lalewicza.

Historia

Obiekt powstał w 1900 roku według projektu Hugo Grünfelda, syna Ignaca założyciela firmy budowlanej Ignatz Grünfeld Baugeschӓft prężnie działającej na terenie Górnego Śląska. Budynek o funkcji willi miejskiej powstał w stylu klasycystycznym i nawiązywał bryłą do przyległego od zachodu mieszkania ojca z którym połączony był pracownią. Główne zmiany widoczne zarówno

w formie bryły, jej wystroju jak i rozkładu pomieszczeń zaszły w latach 30. zgodnie z projektem architekta Mariana Lalewicza co związane było bezpośrednio ze zmianą funkcji i adaptacją budynku na siedzibę Banku Rolnego w Katowicach. W wyniku przeprowadzonych prac polegających m.in. na podwyższeniu świetlika czy dobudowie bryły mieszczącej wejście, budynek zyskał nową modernistyczną formę. W kolejnych latach obiekt często zmieniał funkcje mieściły się w nim kolejno filia niemieckiego banku Commerz Bank, Narodowy Bank Polski, Bank Śląski, Rektorat Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, obecnie wewnątrz znajduje się Biblioteka Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Opis

Budynek narożny położony jest w centrum Katowic na rogu ul. Warszawskiej oraz ul. Szkolnej. Od zachodu przylega do budynku przy ulicy Warszawskiej 12, wycofany w kierunku północnym względem pozostałej linii zabudowy, przed wejściem znajduje się niewielki plac. Willa pierwotnie posiadała styl neoklasycystyczny zgodnie z projektem ówczesnego właściciela Hugo Grünfelda, w latach 30. XX w. ze względu na zmianę funkcji została gruntownie przebudowana według projektu Mariana Lalewicza, obecnie budynek stanowi przykład architektury modernistycznej o formach funkcjonalizmu. Jest to murowany, trzykondygnacyjny budynek wzniesiony na rzucie zbliżonym do kwadratu z ryzalitem w obrębie elewacji frontowej oraz boczną przybudówką od strony północnej. Willa posiada zwartą bryłę, nakrytą dachem dwuspadowym o niewielkim spadku. Element charakterystyczny wystroju elewacji stanowią osie z prostokątnymi otworami okiennymi, rozdzielone przy pomocy pionowych wysuniętych lekko poza lico boniowanych pasów. Główne wejście zlokalizowane jest w obrębie ryzalitu, elewacji południowej i posiada profilowane obramienie. Poszczególne pomieszczenia wewnętrzne zlokalizowane są wokół prostokątnego trzykondygnacyjnego hallu z otwartymi galeriami, wspartymi na słupach. Ze względu na liczne przekształcenia brak oryginalnego wyposażenia, wśród wystroju na uwagę zasługują posadzki z drobnych terakotowych płytek, lastryka, a także parkiety, boazerie, sztukaterie o geometrycznych formach, zlokalizowane m.in. w obrębie stropu nadbudówki oraz stiuki. W Sali mieszczącej gabinet prezesa zachowały się neorenesansowe meble.

Obiekt ogólnie dostępny, wewnątrz znajduje się Biblioteka Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Oprac. Agata Mucha, OT NID w Katowicach, 26.08.2014 r.

10. Bibliografia:

• Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Urbanistyki. Budynek banku, oprac. M. Błahut.
• Odorowski W., Architektura Katowic w latach międzywojennych 1922-1939, Katowice 2013, s. 25-26, 260-261.
• Łakomy K., Wille miejskie Katowic, Katowice 2011, s. 261-263.
• Pilch J., Leksykon zabytków architektury Górnego Śląska. Warszawa 2008, s. 292.
• Borowik A., Słownik architektów, inżynierów i budowniczych związanych z Katowicami w okresie międzywojennym, Katowice 2012, s. 51-52, 76-79.